Sách giáo khoa Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Giải Câu hỏi trang 88 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Quyền và nghĩa vụ của công dân trong học tập   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Trường hợp 1. Mặc dù gia đình khá giả, được bố mẹ tạo điều kiện tốt nhưng S rất thờ ơ với việc học tập. Thấy thành tích của S không tốt, giáo viên chủ nhiệm đã phân công hai bạn H và B giúp đỡ S trong học tập. Tuy nhiên, mỗi khi làm bài tập nhóm, S thường tỏ thái độ không hợp tác, thỉnh thoảng lại có hành vi trêu đùa, cản trở H và B học bài. Các bạn nhắc nhở, góp ý thì S lại có những lời nói và thái độ thiếu tôn trọng với bạn.

Trường hợp 2. Học xong lớp 9, hai chị em sinh đôi D và O có nguyện vọng muốn học tiếp lên cấp Trung học phổ thông để có tương lai tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, nguyện vọng của hai chị em bị gia đình phản đối, ngăn cản vì cho rằng hoàn cảnh gia đình hiện tại rất khó khăn, D và O lại là con gái nên việc tiếp tục đi học là không cần thiết và lãng phí. Hai chị em nên đi tìm việc làm để kiếm tiền giúp đỡ gia đình.

1/ Trong các trường hợp trên, chủ thể nào đã vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập? Vì sao?

2/ Theo em, hành vi vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập có thể dẫn đến những hậu quả gì?

Gợi ý trả lời

1/ Chủ thể vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập và lí do:

a) Trường hợp 1: Bạn S đã vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập.

Vì: Công dân có nghĩa vụ học tập chăm chỉ, nghiêm túc, hoàn thành chương trình học tập, rèn luyện đạo đức và tôn trọng người khác. Nhưng S lại thờ ơ với việc học, không cố gắng vươn lên dù được gia đình tạo điều kiện tốt; khi làm bài tập nhóm thì tỏ thái độ không hợp tác, trêu đùa, cản trở H và B học bài; khi được nhắc nhở, góp ý thì có lời nói và thái độ thiếu tôn trọng bạn bè. Những hành vi đó vừa không thực hiện nghĩa vụ học tập của bản thân, vừa xâm phạm, cản trở quyền và việc học tập của người khác.

b) Trường hợp 2: Gia đình (bố mẹ) của D và O đã vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập (vi phạm quyền học tập của con).

Vì: Mọi công dân đều bình đẳng về cơ hội học tập, không bị phân biệt đối xử về giới tính, hoàn cảnh… Cha mẹ có nghĩa vụ tạo điều kiện cho con em được học tập. D và O có nguyện vọng chính đáng được học tiếp lên Trung học phổ thông, nhưng gia đình lại phản đối, ngăn cản chỉ vì cho rằng hoàn cảnh khó khăn và vì hai em là con gái nên việc học là không cần thiết. Việc ngăn cản này đã cản trở quyền học tập và vi phạm nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử trong học tập của công dân.

2/ Hậu quả của hành vi vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập:

- Đối với bản thân người vi phạm: không tiếp thu được tri thức, kết quả học tập sa sút, không hoàn thành chương trình học; hạn chế khả năng phát triển bản thân, thiếu kiến thức và kĩ năng, khó có nghề nghiệp và tương lai tốt đẹp.

- Đối với người khác: xâm phạm, cản trở quyền học tập của người khác (như S cản trở H, B; gia đình ngăn cản D, O), ảnh hưởng đến kết quả học tập và cơ hội phát triển của họ.

- Đối với gia đình và xã hội: làm giảm chất lượng nguồn nhân lực, cản trở sự tiến bộ của xã hội; người vi phạm tuỳ theo tính chất, mức độ có thể bị phê bình, xử lí kỉ luật hoặc bị xử lí theo quy định của pháp luật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.