Giải Câu hỏi trang 87 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

1/ Quyền học tập của công dân được đề cập trong các trường hợp (ngữ liệu có Trường hợp 2):

a) Trường hợp 2 (ông Đ, 70 tuổi theo học cử nhân hệ vừa làm vừa học): Ông Đ đã thực hiện quyền học tập không hạn chế và quyền học thường xuyên, học suốt đời của công dân.
- Công dân có quyền học tập không hạn chế, từ bậc học thấp đến bậc học cao (tiểu học, trung học, đại học, sau đại học) và không bị hạn chế về độ tuổi: dù đã 70 tuổi, ông Đ vẫn có quyền đăng ký theo học chương trình đào tạo cử nhân.
- Công dân có thể học bằng nhiều hình thức khác nhau và ở các loại hình trường, lớp khác nhau: ông Đ chọn hệ vừa làm vừa học, đây là biểu hiện của quyền học thường xuyên, học suốt đời.

(Lưu ý: Ngữ liệu đề bài chỉ cung cấp Trường hợp 2 và Trường hợp 3; nếu có Trường hợp 1 thì áp dụng tương tự cách xác định đúng loại quyền học tập được thể hiện trong tình huống đó.)

2/ Nhận xét về việc thực hiện quyền học tập trong Trường hợp 3 và cách xử lí nếu là N:

a) Nhận xét:
- Việc N bị bố mẹ bắt ép theo học chuyên ngành tài chính trong khi bản thân thấy không phù hợp với năng lực là chưa bảo đảm đúng quyền học tập của công dân.
- Công dân có quyền tự do lựa chọn ngành, nghề học tập phù hợp với năng lực, sở thích và điều kiện của bản thân. Hành vi ép buộc của bố mẹ đã xâm phạm quyền tự do lựa chọn ngành nghề học tập của N.
- Việc N miễn cưỡng làm theo cũng cho thấy N chưa chủ động, tích cực thực hiện và bảo vệ quyền học tập chính đáng của mình, dễ dẫn đến học không hiệu quả, lãng phí thời gian và công sức.

b) Nếu là N, em sẽ:
- Bình tĩnh, trao đổi, thuyết phục bố mẹ một cách chân thành về nguyện vọng, năng lực và định hướng nghề nghiệp của bản thân.
- Phân tích cho bố mẹ hiểu rằng việc chọn ngành phù hợp với năng lực, sở thích sẽ giúp học tập hiệu quả hơn và có cơ hội phát triển tốt hơn trong tương lai.
- Có thể nhờ thầy cô, người thân có hiểu biết tư vấn thêm để bố mẹ yên tâm; chủ động tìm hiểu kĩ về ngành mình mong muốn để chứng minh quyết tâm.
- Thực hiện quyền học tập của mình một cách đúng pháp luật, có trách nhiệm, tôn trọng ý kiến của bố mẹ nhưng vẫn kiên trì bảo vệ lựa chọn chính đáng.

3/ Hậu quả của những hành vi xâm phạm quyền học tập của công dân:

- Đối với người bị xâm phạm: không được học tập đúng với năng lực, nguyện vọng; bị hạn chế cơ hội phát triển bản thân, cơ hội việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống; có thể chán nản, học tập kém hiệu quả, ảnh hưởng tâm lí, tinh thần.
- Đối với gia đình: gây mâu thuẫn, bất hòa; lãng phí thời gian, công sức, tiền bạc.
- Đối với xã hội: làm giảm chất lượng nguồn nhân lực, cản trở sự phát triển về văn hóa, kinh tế - xã hội; vi phạm nguyên tắc công bằng trong giáo dục.
- Về mặt pháp lí: người có hành vi xâm phạm quyền học tập của công dân, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, có thể bị xử lí kỉ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.