Giải Luyện tập 3 trang 84 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
Các chủ thể dưới đây đã thực hiện đúng hay vi phạm quyền, nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình? Vì sao? Nếu vi phạm thì có thể dẫn đến hậu quả gì?
a) Chị X chung sống như vợ chồng với một người đàn ông đã có vợ.
b) Bố mẹ qua đời đột ngột nên vợ chồng anh B đón em gái nhỏ về chăm sóc, nuôi dưỡng.
c) Vợ chồng hàng xóm nhà ông C nhiều lần ngược đãi con nhỏ.
d) Các con của bà H đùn đẩy trách nhiệm, không chịu phụng dưỡng khi mẹ già yếu, không đi lại được.
e) Anh P mua một chiếc xe máy tặng em gái nhưng giấu không cho vợ biết.
Gợi ý trả lời
a) Chị X chung sống như vợ chồng với một người đàn ông đã có vợ.
- Vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình.
- Vì: Pháp luật quy định hôn nhân theo nguyên tắc một vợ một chồng, cấm người đang có vợ hoặc có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác. Hành vi của chị X đã xâm phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng, vi phạm đời sống hôn nhân hợp pháp của người khác.
- Hậu quả: Bị xử phạt vi phạm hành chính, nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; phá vỡ hạnh phúc, gây tan vỡ gia đình của người đàn ông đó; bị xã hội lên án về mặt đạo đức.
b) Vợ chồng anh B đón em gái nhỏ về chăm sóc, nuôi dưỡng khi bố mẹ qua đời.
- Thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình.
- Vì: Anh, chị, em có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; có nghĩa vụ nuôi dưỡng nhau trong trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện trông nom, nuôi dưỡng. Việc anh B đón em gái nhỏ về nuôi khi bố mẹ đã mất là thực hiện đúng nghĩa vụ giữa anh chị em trong gia đình.
- Đây là việc làm đúng pháp luật và giàu tình cảm, thể hiện trách nhiệm, đạo đức tốt đẹp.
c) Vợ chồng hàng xóm nhà ông C nhiều lần ngược đãi con nhỏ.
- Vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình.
- Vì: Cha mẹ có nghĩa vụ thương yêu, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con; pháp luật nghiêm cấm hành vi ngược đãi, hành hạ con. Việc nhiều lần ngược đãi con nhỏ là vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của cha mẹ đối với con.
- Hậu quả: Xâm hại đến sức khỏe, tinh thần, sự phát triển của trẻ; bị xử phạt hành chính, có thể bị hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
d) Các con của bà H đùn đẩy trách nhiệm, không chịu phụng dưỡng mẹ già yếu.
- Vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình.
- Vì: Con có nghĩa vụ yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu. Các con bà H đùn đẩy, không phụng dưỡng mẹ già yếu là vi phạm nghĩa vụ của con đối với cha mẹ.
- Hậu quả: Bị xã hội, dư luận lên án về đạo đức; bị xử phạt hành chính, trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi ngược đãi, bỏ mặc người thân; làm tổn thương tình cảm, sức khỏe của mẹ.
e) Anh P mua một chiếc xe máy tặng em gái nhưng giấu không cho vợ biết.
- Vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình (quan hệ tài sản giữa vợ và chồng).
- Vì: Vợ, chồng bình đẳng với nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung. Việc định đoạt tài sản chung có giá trị lớn (như xe máy) phải có sự bàn bạc, thỏa thuận của cả hai vợ chồng. Anh P tự ý mua xe máy tặng em gái, giấu vợ là vi phạm nguyên tắc bình đẳng trong việc định đoạt tài sản chung.
- Hậu quả: Gây mâu thuẫn, mất lòng tin, ảnh hưởng hạnh phúc gia đình; giao dịch định đoạt tài sản chung không có sự thỏa thuận có thể bị yêu cầu tuyên vô hiệu theo quy định của pháp luật.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.