Giải Câu hỏi trang 72 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
NGỮ LIỆU: Trường hợp. Ông Q cho vợ chồng anh B thuê một căn nhà để ở và có kí kết hợp đồng, trong đó ghi rõ bên thuê nhà không được tự ý thay đổi cấu trúc của căn nhà. Tuy nhiên, trong thời gian thuê nhà, vợ chồng anh B đã tự ý cải tạo, sửa chữa, thay đổi cấu trúc của ngôi nhà để phục vụ nhu cầu sử dụng của mình mà không thông báo, xin phép ông Q.
Điều 479. Nghĩa vụ bảo quản tài sản thuê (trích)
1. Bên thuê phải bảo quản tài sản thuê, phải bảo dưỡng và sửa chữa nhỏ; nếu làm mất, hư hỏng thì phải bồi thường.
Điều 480. Nghĩa vụ sử dụng tài sản thuê đúng công dụng, mục đích (trích)
1. Bên thuê phải sử dụng tài sản thuê theo đúng công dụng của tài sản và đúng mục đích đã thoả thuận.
Điều 496. Nghĩa vụ của bên mượn tài sản (trích)
1. Giữ gìn, bảo quản tài sản mượn, không được tự ý thay đổi tình trạng của tài sản; nếu tài sản bị hư hỏng thông thường thì phải sửa chữa.
2. Không được cho người khác mượn lại, nếu không có sự đồng ý của bên cho mượn.
3. Trả lại tài sản mượn đúng thời hạn; nếu không có thoả thuận về thời hạn trả lại tài sản thì bên mượn phải trả lại tài sản ngay sau khi mục đích mượn đã đạt được.
4. Bồi thường thiệt hại, nếu làm mất, hư hỏng tài sản mượn.
1/ Trong trường hợp trên, chủ thể nào đã vi phạm quy định của pháp luật về nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác? Vì sao?
2/ Theo em, các hành vi vi phạm quy định của pháp luật về nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác có thể dẫn đến những hậu quả gì? Trong trường hợp trên, vợ chồng anh B có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Q không? Vì sao?
Gợi ý trả lời
1/ Chủ thể vi phạm quy định của pháp luật về nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác
- Chủ thể vi phạm là vợ chồng anh B (bên thuê nhà).
- Vì: Khi thuê nhà của ông Q, vợ chồng anh B đã kí kết hợp đồng, trong đó ghi rõ bên thuê không được tự ý thay đổi cấu trúc của căn nhà. Tuy nhiên, trong thời gian thuê, vợ chồng anh B lại tự ý cải tạo, sửa chữa, thay đổi cấu trúc ngôi nhà mà không thông báo, không xin phép ông Q — người có quyền sở hữu đối với căn nhà.
- Hành vi này đã vi phạm thỏa thuận trong hợp đồng và vi phạm nghĩa vụ của bên thuê theo quy định của pháp luật:
- Điều 480 BLDS: bên thuê phải sử dụng tài sản thuê đúng công dụng và đúng mục đích đã thỏa thuận (chỉ để ở, không được thay đổi cấu trúc).
- Điều 479 BLDS: bên thuê phải bảo quản tài sản thuê, chỉ được bảo dưỡng và sửa chữa nhỏ.
- Như vậy, vợ chồng anh B đã không tôn trọng quyền sở hữu tài sản của ông Q, tự ý định đoạt, làm thay đổi hiện trạng tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác khi chưa được chủ sở hữu đồng ý.
2/ Hậu quả của hành vi vi phạm và nghĩa vụ bồi thường của vợ chồng anh B
*a) Những hậu quả có thể dẫn đến:*
- Xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp của người khác, làm hư hỏng, biến dạng, giảm giá trị hoặc thay đổi hiện trạng tài sản.
- Gây thiệt hại về vật chất cho chủ sở hữu, dẫn đến tranh chấp, mâu thuẫn giữa các bên.
- Người vi phạm phải chịu trách nhiệm pháp lý: tùy theo tính chất, mức độ có thể bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu, bồi thường thiệt hại, chấm dứt (hủy bỏ) hợp đồng, bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
- Gây mất trật tự, an toàn xã hội, làm giảm lòng tin, ảnh hưởng đến quan hệ dân sự lành mạnh giữa các chủ thể.
*b) Vợ chồng anh B có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Q không? Vì sao?*
- Có. Vợ chồng anh B có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Q.
- Vì: Vợ chồng anh B đã tự ý thay đổi cấu trúc ngôi nhà, làm thay đổi hiện trạng và có thể gây hư hỏng, giảm giá trị tài sản của ông Q, trái với thỏa thuận trong hợp đồng và trái quy định của pháp luật (Điều 479 — nếu làm mất, hư hỏng thì phải bồi thường; Điều 480 — phải sử dụng đúng công dụng, mục đích đã thỏa thuận).
- Đây là hành vi vi phạm nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác, gây thiệt hại trên thực tế cho chủ sở hữu, nên theo quy định của pháp luật dân sự, người gây thiệt hại phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của ngôi nhà và bồi thường toàn bộ thiệt hại đã gây ra cho ông Q.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.