Giải Luyện tập 3 trang 102 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
Nếu là chủ thể trong các tình huống sau, em sẽ làm gì để thực hiện tốt quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên?
a) Ngôi đền cổ ở xã của H bị các đối tượng xấu đột nhập trộm một lượng lớn cổ vật có giá trị. Các lực lượng chức năng và người dân địa phương nhiều lần tìm kiếm nhưng chưa bắt được thủ phạm và chưa thu hồi được các cổ vật. Một lần sang nhà bạn thân chơi, H vô tình bắt gặp anh trai bạn thân đang ngồi đóng gói một số đồ vật có hình dạng giống các cổ vật đã bị đánh cắp ở ngôi đền nên nảy sinh nghi ngờ.
b) Anh P phát hiện nhân viên của Doanh nghiệp tư nhân S lợi dụng việc nhập khẩu phế liệu nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất để nhập khẩu những phế liệu, rác thải không giấy phép, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường vào nước ta.
Gợi ý trả lời
a) Tình huống của bạn H
Nếu là H, em sẽ thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá như sau:
- Không im lặng, không bao che cho hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, dù người bị nghi ngờ là anh trai của bạn thân mình. Cổ vật ở ngôi đền cổ là di sản văn hoá được Nhà nước bảo vệ, việc trộm cắp, mua bán, vận chuyển trái phép cổ vật là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.
- Bình tĩnh quan sát, ghi nhớ các đặc điểm (hình dạng đồ vật, thời điểm, địa điểm) nhưng không tự ý ra tay, không manh động hay tự mình thu giữ để tránh nguy hiểm cho bản thân và làm mất chứng cứ.
- Kịp thời báo tin, tố giác với cơ quan chức năng có thẩm quyền (công an xã, chính quyền địa phương) về nghi vấn của mình, cung cấp đầy đủ thông tin, manh mối để các lực lượng chức năng xác minh, điều tra, truy bắt thủ phạm và thu hồi cổ vật đã bị đánh cắp.
- Qua đó, H vừa thực hiện nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ, giữ gìn di sản văn hoá, vừa góp phần đấu tranh phòng, chống hành vi vi phạm pháp luật, giữ gìn di sản cho cộng đồng.
b) Tình huống của anh P
Nếu là anh P, em sẽ thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường như sau:
- Không làm ngơ, không tiếp tay cho hành vi lợi dụng việc nhập khẩu phế liệu để nhập khẩu phế liệu, rác thải không có giấy phép — đây là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm vì tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng cho nước ta.
- Thu thập, ghi nhận thông tin về hành vi vi phạm (chủ thể vi phạm là nhân viên Doanh nghiệp tư nhân S, loại phế liệu/rác thải, dấu hiệu không giấy phép) một cách khách quan, trung thực.
- Thực hiện quyền tố cáo, phản ánh, kiến nghị bằng cách báo tin, tố cáo hành vi vi phạm tới cơ quan nhà nước có thẩm quyền (cơ quan quản lý môi trường, hải quan, cảnh sát môi trường, chính quyền địa phương) để kịp thời ngăn chặn, xử lí theo quy định của pháp luật.
- Vận động mọi người cùng giám sát, lên án các hành vi gây ô nhiễm; đồng thời tin tưởng và phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình xác minh, xử lí.
- Qua đó, anh P thực hiện đúng nghĩa vụ bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên và sử dụng quyền công dân của mình để góp phần ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm, bảo vệ môi trường sống chung.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.