Sách giáo khoa Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Giải Luyện tập 2 trang 102 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Bài 13. Quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em hãy nhận xét việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên của các chủ thể trong những trường hợp dưới đây:

a) Gia đình chị G mở cửa hàng kinh doanh các loại hoá chất công nghiệp. Gần đây, chị G kiểm hàng và phát hiện một lượng lớn hoá chất bị hết hạn sử dụng nên đã cùng chồng mang số hoá chất đó chôn xuống mảnh đất hoang gần nhà để tiêu huỷ.

b) Cơ sở chế biến thực phẩm của gia đình anh Q xả thẳng nước thải ra môi trường, gây mùi hôi thối khó chịu, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân xung quanh. Nhiều người dân đã phản ánh và đề nghị gia đình anh Q phải có biện pháp để xử lí nước thải và giảm thiểu mùi hôi, tuy nhiên gia đình anh Q vẫn không thay đổi và tiếp tục xả thải nước bẩn ra môi trường.

c) Khi đi làm rẫy, vợ chồng ông N, bà M phát hiện một mảnh rừng phòng hộ bị các đối tượng xấu đốn hạ để trồng cây keo. Ông N muốn trình báo sự việc với chính quyền địa phương nhưng bị bà M ngăn cản vì bà M cho rằng việc làm đó không ảnh hưởng tới gia đình mình.

Gợi ý trả lời

a) Trường hợp gia đình chị G

Việc làm của vợ chồng chị G là vi phạm pháp luật, không thực hiện đúng nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

- Hoá chất công nghiệp hết hạn sử dụng là chất thải nguy hại, theo quy định phải được thu gom, lưu giữ và xử lí đúng quy trình bởi cơ sở có chức năng, không được tự ý tiêu huỷ.
- Hành vi chôn số hoá chất đó xuống đất hoang là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm (chôn lấp, thải chất độc hại ra môi trường). Hoá chất sẽ ngấm vào đất, nguồn nước ngầm, gây ô nhiễm nghiêm trọng đất, nước và đe doạ sức khoẻ con người, sinh vật xung quanh.
- Như vậy vợ chồng chị G đã vi phạm nghĩa vụ bảo vệ môi trường và có thể bị xử lí theo quy định của pháp luật (xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng).

b) Trường hợp cơ sở chế biến thực phẩm của anh Q

Việc làm của gia đình anh Q là vi phạm pháp luật, không thực hiện nghĩa vụ bảo vệ môi trường.

- Cơ sở sản xuất, kinh doanh có nghĩa vụ xử lí nước thải đạt quy chuẩn kĩ thuật môi trường trước khi thải ra; việc xả thẳng nước thải chưa xử lí ra môi trường, gây mùi hôi thối, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân xung quanh là hành vi gây ô nhiễm môi trường bị pháp luật cấm.
- Khi đã được người dân phản ánh, đề nghị khắc phục nhưng gia đình anh Q vẫn cố tình không thay đổi, tiếp tục xả thải, cho thấy thái độ coi thường pháp luật và quyền được sống trong môi trường trong lành của người khác. Đây là tình tiết thể hiện mức độ vi phạm nghiêm trọng hơn.
- Gia đình anh Q phải chịu trách nhiệm pháp lí, bị buộc dừng hành vi vi phạm, đầu tư hệ thống xử lí nước thải và khắc phục hậu quả theo quy định.

c) Trường hợp vợ chồng ông N, bà M

- Ông N: có ý định trình báo sự việc rừng phòng hộ bị đốn hạ trái phép với chính quyền địa phương là thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên (quyền tố cáo, phản ánh hành vi vi phạm; nghĩa vụ phát hiện, ngăn chặn hành vi phá rừng). Đây là việc làm đúng đắn, đáng được khuyến khích.
- Bà M: ngăn cản chồng trình báo với lí do "việc đó không ảnh hưởng tới gia đình mình" là chưa thực hiện đúng nghĩa vụ công dân, thể hiện nhận thức sai lệch và thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm trước hành vi vi phạm pháp luật. Rừng phòng hộ bị phá sẽ gây hậu quả chung cho môi trường, cộng đồng (xói mòn, lũ lụt, mất rừng…), nên bảo vệ rừng là trách nhiệm của mọi công dân, không chỉ liên quan đến lợi ích riêng của một gia đình.
- Bà M nên ủng hộ ông N kịp thời trình báo để cơ quan chức năng ngăn chặn, xử lí hành vi phá rừng phòng hộ trái phép.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.