Giải Câu hỏi 2 trang 62 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

a) Quyền của công dân về kinh doanh

Theo quy định của pháp luật, công dân có các quyền cơ bản sau trong kinh doanh:

- Được tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà pháp luật không cấm.
- Tự chủ kinh doanh và lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh; lựa chọn ngành, nghề, địa bàn, hình thức kinh doanh; chủ động điều chỉnh quy mô và ngành, nghề kinh doanh.
- Lựa chọn hình thức, phương thức huy động, phân bổ và sử dụng vốn.
- Tự do tìm kiếm thị trường, khách hàng và kí kết hợp đồng.
- Được bảo đảm quyền sở hữu đối với tài sản, vốn đầu tư, lợi nhuận hợp pháp và các quyền, lợi ích hợp pháp khác; được Nhà nước bảo hộ, không bị quốc hữu hoá trái pháp luật.
- Được tự do liên doanh, liên kết, hợp tác với các tổ chức, cá nhân khác để cùng kinh doanh.

*Ví dụ:* Chị M sau khi tốt nghiệp đại học đã làm thủ tục đăng kí thành lập doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công mĩ nghệ — một ngành nghề pháp luật không cấm; chị tự lựa chọn mặt hàng, tìm kiếm thị trường tiêu thụ và kí hợp đồng xuất khẩu. Đây là việc công dân thực hiện tốt quyền tự do kinh doanh.

b) Nghĩa vụ của công dân về kinh doanh

Bên cạnh các quyền, công dân khi kinh doanh phải thực hiện các nghĩa vụ sau:

- Kinh doanh đúng ngành, nghề đã đăng kí; bảo đảm điều kiện kinh doanh theo quy định đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.
- Tuân thủ quy định của pháp luật về doanh nghiệp, về quản lí thị trường, cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động; không phân biệt đối xử, không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
- Bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
- Tuân thủ quy định của pháp luật về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bình đẳng giới.
- Thực hiện nghĩa vụ nộp thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật.

*Ví dụ:* Doanh nghiệp của anh K sản xuất thực phẩm đã đăng kí kinh doanh đúng ngành nghề, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, lắp đặt hệ thống xử lí nước thải để không gây ô nhiễm môi trường, kí hợp đồng lao động và đóng bảo hiểm đầy đủ cho công nhân, đồng thời kê khai và nộp thuế đúng hạn. Đây là việc công dân thực hiện tốt các nghĩa vụ trong kinh doanh.