Giải Câu hỏi 1 trang 62 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
NGỮ LIỆU: Trường hợp:
Từ năm 2018, ông M thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại và Sản xuất G với ngành nghề kinh doanh dầu nhớt, phụ tùng xe gắn máy. Trong thời gian kinh doanh, ông M nhận thấy khách hàng ưa chuộng các phụ tùng xe gắn máy hiệu H và dầu nhớt hiệu K nên nảy sinh ý định làm giả sản phẩm của các thương hiệu này bán cho khách hàng để thu lợi. Ông M chỉ đạo nhân viên thiết kế các mẫu tem xác nhận hàng chính hãng và thuê người in nhiều mẫu tem để sử dụng, sau đó ông cùng vợ đến một số chợ trong khu vực tìm mua các phụ tùng xe gắn máy, dầu nhớt chất lượng kém đem về đóng gói, dán tem làm giả sản phẩm của các thương hiệu nổi tiếng, bán ra thị trường cho khách với giá thấp hơn hàng chính hãng từ 10% – 15%. Bằng thủ đoạn đó, trong thời gian gần 2 năm, vợ chồng ông M đã sản xuất số lượng hàng giả có giá trị tương đương hàng thật hơn 750 triệu đồng, thu lợi khoảng 300 triệu đồng.
Trong trường hợp trên, vợ chồng ông M đã vi phạm quy định nào của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh? Hành vi vi phạm đó gây nên những hậu quả gì?
Gợi ý trả lời
a) Những quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong kinh doanh mà vợ chồng ông M đã vi phạm
Theo quy định của pháp luật, công dân khi thực hiện quyền tự do kinh doanh phải đồng thời thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ trong kinh doanh. Trong trường hợp trên, vợ chồng ông M đã vi phạm những nghĩa vụ sau:
- Vi phạm nghĩa vụ kinh doanh đúng ngành, nghề đã đăng kí. Công ty của ông M đăng kí kinh doanh dầu nhớt, phụ tùng xe gắn máy, nhưng ông M lại tổ chức sản xuất, buôn bán hàng giả — hành vi không nằm trong ngành nghề được phép và bị pháp luật nghiêm cấm.
- Vi phạm nghĩa vụ bảo đảm chất lượng hàng hoá, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Vợ chồng ông M mua phụ tùng, dầu nhớt chất lượng kém rồi đóng gói, dán tem giả bán cho khách, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
- Vi phạm nghĩa vụ tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ (nhãn hiệu, thương hiệu) của tổ chức, cá nhân khác. Ông M tự thiết kế, in tem xác nhận hàng chính hãng và làm giả sản phẩm của các thương hiệu H và K — xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu đã được bảo hộ.
- Vi phạm nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, cạnh tranh lành mạnh. Việc bán hàng giả với giá thấp hơn hàng chính hãng là hành vi gian lận thương mại, cạnh tranh không lành mạnh, gây rối loạn thị trường.
Như vậy, vợ chồng ông M đã lợi dụng quyền tự do kinh doanh để thực hiện hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả — hành vi bị pháp luật cấm, vi phạm nghiêm trọng các nghĩa vụ của công dân trong kinh doanh.
b) Hậu quả do hành vi vi phạm gây ra
- Đối với người tiêu dùng: mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, bị thiệt hại về tài sản (mất tiền mua hàng không đúng giá trị) và có thể gây mất an toàn khi sử dụng (phụ tùng, dầu nhớt kém chất lượng ảnh hưởng đến xe và sự an toàn của người đi xe).
- Đối với doanh nghiệp, chủ sở hữu thương hiệu H và K: bị xâm phạm nhãn hiệu, giảm uy tín thương hiệu, mất doanh thu và thị phần do hàng giả tràn lan.
- Đối với xã hội và Nhà nước: gây rối loạn thị trường, cạnh tranh không lành mạnh, làm thất thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng xấu đến môi trường kinh doanh lành mạnh.
- Đối với chính vợ chồng ông M: phải chịu trách nhiệm pháp lí trước pháp luật về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả (bị xử lí theo quy định của pháp luật, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì giá trị hàng giả tương đương hàng thật hơn 750 triệu đồng), bị thiệt hại về danh dự, uy tín và tài sản.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.