Giải Câu hỏi trang 9 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 10
Đề bài
NGỮ LIỆU: Cứ mỗi dịp cận tết Nguyên đán, mùa khai giảng năm học mới hay mùa du lịch hè,… nhu cầu tiêu dùng, mua sắm hàng hoá, dịch vụ của người tiêu dùng lại tăng cao, tạo cơ hội cho các nhà sản xuất, phân phối đẩy mạnh hoạt động sản xuất, cung ứng hàng hoá, dịch vụ ra thị trường. Hiện nay, người tiêu dùng ngày càng có xu hướng ưu tiên mua những mặt hàng, dịch vụ thiết yếu, lựa chọn những sản phẩm có chất lượng, an toàn cho sức khoẻ, thân thiện với môi trường với mức giá cả hợp lí,… Xu hướng này khiến các doanh nghiệp phải tối ưu chi phí, kiểm soát chất lượng, minh bạch thông tin, tăng cường sử dụng công nghệ số,… để tạo niềm tin, đáp ứng nhu cầu của khách hàng, từ đó đạt hiệu quả kinh doanh ngày càng cao.
Hoạt động tiêu dùng có vai trò thế nào đối với hoạt động sản xuất, phân phối – trao đổi?
Gợi ý trả lời
Vai trò của hoạt động tiêu dùng đối với hoạt động sản xuất, phân phối – trao đổi
a) Tiêu dùng là mục đích, là động lực của sản xuất
- Tiêu dùng là hoạt động con người sử dụng các sản phẩm hàng hoá, dịch vụ để thoả mãn nhu cầu sản xuất và sinh hoạt. Mọi hoạt động sản xuất suy cho cùng đều nhằm tạo ra sản phẩm để phục vụ tiêu dùng.
- Như ngữ liệu cho thấy, mỗi khi nhu cầu tiêu dùng, mua sắm của người dân tăng cao (dịp Tết, khai giảng, mùa du lịch hè…) thì các nhà sản xuất lại đẩy mạnh sản xuất, cung ứng hàng hoá ra thị trường. Nhu cầu tiêu dùng chính là "đơn đặt hàng" của xã hội, kích thích và tạo động lực cho sản xuất phát triển.
b) Tiêu dùng định hướng, quyết định số lượng, chất lượng, cơ cấu sản phẩm của sản xuất
- Thị hiếu, yêu cầu của người tiêu dùng là căn cứ để nhà sản xuất quyết định sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và sản xuất bao nhiêu.
- Khi người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên hàng thiết yếu, sản phẩm chất lượng, an toàn, thân thiện môi trường, giá hợp lí… thì doanh nghiệp buộc phải tối ưu chi phí, kiểm soát chất lượng, minh bạch thông tin, ứng dụng công nghệ số… để đáp ứng. Tiêu dùng vì vậy điều tiết, định hướng cho sản xuất.
c) Tiêu dùng tạo điều kiện cho phân phối – trao đổi được thực hiện
- Tiêu dùng là khâu cuối cùng, là "đầu ra" của quá trình kinh tế; chỉ khi hàng hoá được tiêu dùng thì hoạt động phân phối – trao đổi (mua bán, lưu thông hàng hoá trên thị trường) mới có ý nghĩa và được hoàn tất.
- Nhu cầu tiêu dùng tăng thúc đẩy trao đổi, lưu thông hàng hoá diễn ra sôi động; nhờ đó nhà sản xuất thu hồi được vốn, có lợi nhuận để tái sản xuất, giúp quá trình kinh tế vận động liên tục.
Kết luận: Tiêu dùng vừa là mục đích, vừa là động lực của sản xuất; nó định hướng, điều tiết sản xuất và thúc đẩy hoạt động phân phối – trao đổi, bảo đảm cho các hoạt động kinh tế gắn kết, vận động không ngừng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.