Giải Luyện tập 3 trang 17 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 10
Đề bài
Em hãy thảo luận nhóm để thực hiện các yêu cầu sau:
a. Giải thích vì sao chủ thể sản xuất không chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn hướng tới nhu cầu trong tương lai. Lấy ví dụ minh hoạ.
b. Giải thích vì sao chủ thể tiêu dùng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của xã hội. Lấy ví dụ minh hoạ.
c. Giải thích mối quan hệ phụ thuộc giữa chủ thể sản xuất và chủ thể trung gian. Lấy ví dụ minh hoạ.
Gợi ý trả lời
a. Vì sao chủ thể sản xuất không chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn hướng tới nhu cầu trong tương lai
- Chủ thể sản xuất là những người sử dụng các yếu tố sản xuất để sản xuất, kinh doanh và thu lợi nhuận. Mục tiêu lợi nhuận và sự tồn tại lâu dài buộc họ phải luôn nhìn trước thị trường.
- Nhu cầu của người tiêu dùng không đứng yên mà thường xuyên thay đổi, phát triển và ngày càng cao hơn. Nếu chỉ chạy theo nhu cầu trước mắt, sản phẩm sẽ nhanh lạc hậu, hàng hoá bị ứ đọng, doanh nghiệp mất khách hàng và có thể phá sản.
- Vì vậy, bên cạnh việc thoả mãn nhu cầu hiện tại, chủ thể sản xuất còn phải nghiên cứu, dự báo, cải tiến kĩ thuật, tạo ra sản phẩm mới để đón đầu và định hướng nhu cầu tương lai, qua đó phát triển sản xuất bền vững và có trách nhiệm với xã hội.
- *Ví dụ:* Các hãng điện thoại liên tục đầu tư nghiên cứu để cho ra đời những dòng sản phẩm mới với tính năng hiện đại hơn (màn hình gập, pin lâu, trí tuệ nhân tạo…) nhằm đáp ứng thị hiếu sẽ xuất hiện trong tương lai, chứ không dừng ở mẫu đang bán chạy hôm nay.
b. Vì sao chủ thể tiêu dùng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của xã hội
- Chủ thể tiêu dùng là người mua, sử dụng hàng hoá, dịch vụ để thoả mãn nhu cầu của mình. Hành vi mua sắm của họ là tín hiệu định hướng cho sản xuất: người tiêu dùng chọn mua cái gì thì nhà sản xuất sẽ tập trung sản xuất cái đó.
- Do đó, nếu người tiêu dùng có trách nhiệm — ưu tiên hàng hoá thân thiện môi trường, tiết kiệm, an toàn, tẩy chay sản phẩm gây hại — thì sẽ thúc đẩy sản xuất theo hướng xanh, sạch, bền vững. Ngược lại, thói quen tiêu dùng lãng phí, dùng sản phẩm gây ô nhiễm sẽ kích thích những ngành sản xuất làm tổn hại tài nguyên và môi trường, ảnh hưởng xấu đến phát triển bền vững.
- Người tiêu dùng còn góp phần phát triển bền vững khi là người tiêu dùng thông minh, biết bảo vệ quyền lợi của mình và của cộng đồng.
- *Ví dụ:* Khi người tiêu dùng ưu tiên dùng túi vải, ống hút giấy, hạn chế túi ni lông và đồ nhựa dùng một lần, các doanh nghiệp buộc phải chuyển sang sản xuất bao bì thân thiện môi trường, nhờ đó giảm rác thải nhựa, bảo vệ môi trường sống.
c. Mối quan hệ phụ thuộc giữa chủ thể sản xuất và chủ thể trung gian
- Chủ thể trung gian là các cá nhân, tổ chức đảm nhiệm vai trò cầu nối giữa chủ thể sản xuất và chủ thể tiêu dùng (nhà phân phối, đại lí, môi giới, thương nhân…).
- Hai chủ thể này phụ thuộc, cần đến nhau:
+ Chủ thể sản xuất cần chủ thể trung gian để đưa hàng hoá, dịch vụ đến tay người tiêu dùng, cung cấp thông tin thị trường, mở rộng thị trường tiêu thụ; nhờ trung gian mà sản phẩm được lưu thông nhanh, sản xuất mới tiếp tục được.
+ Chủ thể trung gian cần có hàng hoá, dịch vụ do chủ thể sản xuất tạo ra thì mới có đối tượng để phân phối, kết nối và hưởng lợi nhuận từ hoạt động của mình.
- Như vậy, sản xuất và trung gian gắn bó chặt chẽ: thiếu một trong hai thì quá trình lưu thông hàng hoá bị gián đoạn, nền kinh tế không vận hành thông suốt.
- *Ví dụ:* Một công ty sản xuất sữa (chủ thể sản xuất) phải thông qua hệ thống đại lí, siêu thị, cửa hàng bán lẻ (chủ thể trung gian) để đưa sữa đến người tiêu dùng; ngược lại, các đại lí, siêu thị cũng phải có nguồn sữa từ công ty thì mới có hàng để bán và thu lợi.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.