Giải Câu hỏi trang 32 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 10
Đề bài
NGỮ LIỆU: "3. Chấp hành đúng quy định của pháp luật về kế toán, thống kê và công khai ngân sách.
4. Được cung cấp thông tin, tham gia giám sát cộng đồng về tài chính – ngân sách theo quy định của pháp luật.
5. Chịu trách nhiệm về những sai sót, sai phạm theo quy định của pháp luật".
Ngư dân xã Q rất phấn khởi khi được vay vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để đóng tàu kiên cố vươn khơi đánh cá. Mọi người cùng nghiên cứu kĩ chính sách, xây dựng dự án đóng tàu phù hợp, hiệu quả và phương án trả nợ để được xét duyệt vay tiền, cam kết sử dụng tiền đúng mục đích, thực hiện đúng tiến độ dự án, trả nợ vay và đóng thuế đầy đủ để góp phần phát triển ngân sách nhà nước.
Em hãy chỉ ra những quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong việc thực hiện pháp luật về ngân sách nhà nước.
Gợi ý trả lời
Phân tích tình huống: Ngư dân xã Q được vay vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để đóng tàu vươn khơi; họ nghiên cứu chính sách, xây dựng dự án, cam kết dùng tiền đúng mục đích, trả nợ và đóng thuế đầy đủ. Từ đó chỉ ra các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân khi thực hiện pháp luật về ngân sách nhà nước như sau:
a) Quyền cơ bản của công dân về ngân sách nhà nước
- Được sử dụng hàng hóa, dịch vụ công cộng và hưởng các khoản trợ cấp, hỗ trợ, đầu tư phát triển kinh tế từ ngân sách nhà nước. Trong tình huống, ngư dân xã Q được *vay vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để đóng tàu kiên cố vươn khơi đánh cá*.
- Được cung cấp thông tin, tham gia giám sát cộng đồng về tài chính – ngân sách theo quy định của pháp luật (thể hiện quyền tiếp cận thông tin và giám sát). Trong tình huống, mọi người *cùng nghiên cứu kĩ chính sách* trước khi xây dựng dự án.
b) Nghĩa vụ cơ bản của công dân về ngân sách nhà nước
- Sử dụng các khoản đầu tư, hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đúng mục đích, đúng chế độ, tiết kiệm, hiệu quả. Ngư dân xã Q *cam kết sử dụng tiền đúng mục đích, thực hiện đúng tiến độ dự án* và *xây dựng dự án đóng tàu phù hợp, hiệu quả*.
- Nộp các khoản vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật (nộp thuế, trả nợ vay đầy đủ, đúng hạn). Ngư dân xã Q *trả nợ vay và đóng thuế đầy đủ để góp phần phát triển ngân sách nhà nước*.
- Chấp hành đúng quy định của pháp luật về kế toán, thống kê và công khai ngân sách; chịu trách nhiệm về những sai sót, sai phạm theo quy định của pháp luật.
Kết luận: Việc làm của ngư dân xã Q cho thấy họ vừa thực hiện tốt quyền (được hỗ trợ vốn, được tiếp cận thông tin – giám sát), vừa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ (dùng vốn đúng mục đích, hiệu quả; trả nợ và nộp thuế đầy đủ) đối với pháp luật về ngân sách nhà nước.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.