Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi trang 131 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 29. Carbohydrate. Glucose và saccharose   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát công thức phân tử của một số carbohydrate trong Hình 29.1 và thực hiện các yêu cầu sau:
1. Carbohydrate được tạo thành từ những nguyên tố nào?
2. Viết lại công thức phân tử của mỗi chất dưới dạng Cn(H2O)mC_n(H_2O)_m.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 131 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 29.1. Một số loại carbohydrate và trạng thái tự nhiên, gồm 4 chất với công thức phân tử:

a) Glucose C6H12O6C_6H_{12}O_6 (có nhiều trong quả nho chín);

b) Saccharose C12H22O11C_{12}H_{22}O_{11} (có nhiều trong cây mía);

c) Tinh bột (C6H10O5)n(C_6H_{10}O_5)_n (có nhiều trong gạo, ngô, khoai, sắn,...);

d) Cellulose (C6H10O5)m(C_6H_{10}O_5)_m (có nhiều trong bông).

Lời giải

1. Các nguyên tố tạo thành carbohydrate

Từ công thức phân tử của các chất trong Hình 29.1 (glucose C6H12O6C_6H_{12}O_6, saccharose C12H22O11C_{12}H_{22}O_{11}, tinh bột (C6H10O5)n(C_6H_{10}O_5)_n, cellulose (C6H10O5)m(C_6H_{10}O_5)_m), ta thấy mỗi chất đều chứa ba loại nguyên tử.

⇒ Carbohydrate được tạo thành từ ba nguyên tố: carbon (C), hydrogen (H) và oxygen (O).

2. Viết lại công thức phân tử dưới dạng Cn(H2O)mC_n(H_2O)_m

Tách phần H và O thành các nhóm H2OH_2O (cứ 2 nguyên tử H ghép với 1 nguyên tử O):

a) Glucose C6H12O6C_6H_{12}O_6: có 12 H và 6 O → 12H=6×212H = 6\times2 và 6O6O ⇒ 6H2O6H_2O.
C6H12O6=C6(H2O)6C_6H_{12}O_6 = C_6(H_2O)_6

b) Saccharose C12H22O11C_{12}H_{22}O_{11}: có 22 H và 11 O → 22H=11×222H = 11\times2 và 11O11O ⇒ 11H2O11H_2O.
C12H22O11=C12(H2O)11C_{12}H_{22}O_{11} = C_{12}(H_2O)_{11}

c) Tinh bột (C6H10O5)n(C_6H_{10}O_5)_n: trong một mắt xích có 10 H và 5 O → 10H=5×210H = 5\times2 và 5O5O ⇒ 5H2O5H_2O.
(C6H10O5)n=[C6(H2O)5]n(C_6H_{10}O_5)_n = [C_6(H_2O)_5]_n

d) Cellulose (C6H10O5)m(C_6H_{10}O_5)_m: tương tự tinh bột, một mắt xích có 5H2O5H_2O.
(C6H10O5)m=[C6(H2O)5]m(C_6H_{10}O_5)_m = [C_6(H_2O)_5]_m

Nhận xét: Mọi carbohydrate đều có dạng chung Cn(H2O)mC_n(H_2O)_m, vì vậy chúng được gọi là *carbohydrate* (hợp chất của carbon và nước).

Đáp số

Carbohydrate gồm 3 nguyên tố: C, H, OGlucose: C6(H2O)6C_6(H_2O)_6Saccharose: C12(H2O)11C_{12}(H_2O)_{11}Tinh bột: [C6(H2O)5]n[C_6(H_2O)_5]_nCellulose: [C6(H2O)5]m[C_6(H_2O)_5]_m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.