Giải Câu hỏi 2 trang 129 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Có những loại lipid điển hình nào và vai trò chính của mỗi loại ở sinh vật là gì?
Lời giải
Các loại lipid điển hình và vai trò chính ở sinh vật
Lipid là nhóm hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không tan trong nước nhưng tan trong dung môi hữu cơ. Các loại lipid điển hình gồm:
a) Chất béo (gồm mỡ và dầu)
Là trieste của glycerol với các acid béo (triglyceride). Mỡ động vật (thể rắn) chứa nhiều acid béo no; dầu thực vật (thể lỏng) chứa nhiều acid béo không no.
- Vai trò chính: dự trữ và cung cấp năng lượng cho cơ thể. Khi oxi hoá hoàn toàn, chất béo giải phóng khoảng — gần gấp đôi cùng khối lượng carbohydrate (). Lớp mỡ dưới da còn giúp cách nhiệt (giữ nhiệt) và bảo vệ các cơ quan trong cơ thể.
b) Phospholipid
Phân tử gồm glycerol liên kết với 2 acid béo và 1 nhóm phosphate, tạo nên đầu ưa nước (nhóm phosphate) và đuôi kị nước (2 chuỗi acid béo).
- Vai trò chính: là thành phần cấu tạo chủ yếu của màng tế bào. Các phân tử xếp thành lớp kép (đuôi kị nước quay vào nhau), kiểm soát sự ra vào của các chất qua màng.
c) Steroid
Có cấu trúc gồm 4 vòng carbon gắn với nhau (nhân steran); điển hình là cholesterol và các hormone như testosterone, estrogen, cortisol.
- Vai trò chính: cholesterol tham gia cấu tạo màng tế bào, giúp màng ổn định; nhiều hormone bản chất steroid điều hoà các quá trình sinh lí của cơ thể.
d) Sáp (wax)
Là este của acid béo mạch dài với alcohol mạch dài, rất kị nước và bền.
- Vai trò chính: tạo lớp bảo vệ bề mặt sinh vật (sáp trên lá, vỏ quả, lông, da, vỏ côn trùng…), chống mất nước và ngăn mầm bệnh.
Kết luận: Các lipid điển hình gồm chất béo, phospholipid, steroid và sáp. Chúng vừa dự trữ – cung cấp năng lượng, vừa cấu tạo màng tế bào, điều hoà sinh lí và bảo vệ cơ thể sinh vật.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.