Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Hoạt động trang 121 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 26. Ethylic alcohol   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dựa vào sơ đồ Hình 26.5 và tìm hiểu thông tin trên sách, báo, internet, em hãy trình bày các ứng dụng của ethylic alcohol và cho biết các ứng dụng đó dựa vào tính chất gì của ethylic alcohol.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 121 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 26.5. Sơ đồ một số ứng dụng chính của ethylic alcohol. Ở trung tâm là 'Ethylic alcohol', các mũi tên toả ra tới các ứng dụng: (1) Dùng làm dung môi trong mĩ phẩm, dược phẩm, vecni, sơn,… (hình các hộp sơn, lọ kem); (2) Sản xuất dung dịch sát khuẩn (bình xịt Cồn 70°); (3) Sản xuất đồ uống có cồn (chai bia, chai rượu); (4) Điều chế acetic acid, ester (lọ acetic acid); (5) Sản xuất nhiên liệu sinh học (ô tô ở trạm xăng, bếp cồn, đèn cồn).

Lời giải

Dựa vào sơ đồ Hình 26.5, ethylic alcohol có nhiều ứng dụng quan trọng trong đời sống và sản xuất. Mỗi ứng dụng dựa trên một hoặc một số tính chất của ethylic alcohol.

a) Dùng làm dung môi (trong mĩ phẩm, dược phẩm, vecni, sơn,…):
- Dựa vào tính chất ethylic alcohol là chất lỏng, dễ bay hơi và có khả năng hoà tan tốt nhiều chất khác nhau (hoà tan được cả các chất phân cực và một số chất kém phân cực).

b) Sản xuất dung dịch sát khuẩn (cồn 70°):
- Dựa vào tính chất ethylic alcohol có khả năng diệt khuẩn (làm đông tụ protein của vi khuẩn). Cồn 70° được dùng để sát khuẩn tay, dụng cụ y tế,…

c) Sản xuất đồ uống có cồn (bia, rượu):
- Dựa vào tính chất ethylic alcohol là thành phần chính tạo nên độ cồn, tan vô hạn trong nước nên pha chế được đồ uống có nồng độ cồn khác nhau.

d) Điều chế acetic acid và ester:
- Dựa vào tính chất hoá học của ethylic alcohol:
+ Bị oxi hoá (lên men giấm) tạo thành acetic acid: C2H5OH+O2→men gia^ˊmCH3COOH+H2OC_2H_5OH + O_2 \xrightarrow{men\ giấm} CH_3COOH + H_2O
+ Phản ứng với acid tạo ester (phản ứng ester hoá), ví dụ: CH3COOH+C2H5OH→H2SO4 đặc, toCH3COOC2H5+H2OCH_3COOH + C_2H_5OH \xrightarrow{H_2SO_4\ đặc,\ t^o} CH_3COOC_2H_5 + H_2O

e) Sản xuất nhiên liệu sinh học (xăng sinh học E5, bếp cồn, đèn cồn):
- Dựa vào tính chất ethylic alcohol cháy được, toả nhiều nhiệt và sản phẩm cháy sạch (ít gây ô nhiễm): C2H5OH+3O2→to2CO2+3H2OC_2H_5OH + 3O_2 \xrightarrow{t^o} 2CO_2 + 3H_2O

Kết luận: Các ứng dụng của ethylic alcohol dựa trên các tính chất: dễ bay hơi và hoà tan tốt nhiều chất (làm dung môi), khả năng diệt khuẩn (sát khuẩn), tan vô hạn trong nước (đồ uống có cồn), tính chất hoá học khi bị oxi hoá và phản ứng ester hoá (điều chế acetic acid, ester), và khả năng cháy toả nhiều nhiệt (làm nhiên liệu).

Đáp số

Làm dung môi: dựa vào tính dễ bay hơi và khả năng hoà tan tốt nhiều chấtSát khuẩn: dựa vào khả năng diệt khuẩnĐồ uống có cồn: dựa vào việc tan vô hạn trong nước, tạo độ cồnĐiều chế acetic acid, ester: dựa vào tính chất hoá học (oxi hoá, ester hoá)Nhiên liệu sinh học: dựa vào khả năng cháy toả nhiều nhiệt

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.