Giải Câu hỏi trang 118 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Dựa vào mô hình phân tử ethylic alcohol (Hình 26.1), hãy viết công thức phân tử, công thức cấu tạo thu gọn của ethylic alcohol (ethanol) và so sánh với alkane cùng số nguyên tử carbon về thành phần nguyên tố, nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon.
Hình 26.1. Mô hình phân tử ethylic alcohol (mô hình dạng quả cầu – que). Phân tử gồm 2 nguyên tử C (quả cầu xám) liên kết với nhau; một nguyên tử C liên kết với 3 nguyên tử H, nguyên tử C còn lại liên kết với 2 nguyên tử H và 1 nguyên tử O (quả cầu đỏ); nguyên tử O liên kết với 1 nguyên tử H (quả cầu trắng). Chú thích: nguyên tử C (xám), nguyên tử H (trắng), nguyên tử O (đỏ). Ứng với công thức CH₃–CH₂–OH.
Lời giải
a) Công thức phân tử của ethylic alcohol (ethanol)
Dựa vào mô hình phân tử (Hình 26.1), phân tử ethanol gồm: 2 nguyên tử C, 6 nguyên tử H và 1 nguyên tử O.
Công thức phân tử:
b) Công thức cấu tạo thu gọn của ethanol
Một nguyên tử C liên kết với 3 nguyên tử H; nguyên tử C còn lại liên kết với 2 nguyên tử H và 1 nguyên tử O, nguyên tử O liên kết với 1 nguyên tử H.
Công thức cấu tạo thu gọn:
c) So sánh ethanol với alkane cùng số nguyên tử carbon
Alkane cùng số nguyên tử carbon (2 nguyên tử C) là ethane, có công thức phân tử và công thức cấu tạo thu gọn .
- Về thành phần nguyên tố: phân tử ethane chỉ gồm hai nguyên tố là carbon (C) và hydrogen (H); còn phân tử ethanol gồm ba nguyên tố là carbon (C), hydrogen (H) và oxygen (O). Như vậy, ethanol có thêm nguyên tố oxygen so với alkane.
- Về nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon: trong ethane, nguyên tử carbon chỉ liên kết trực tiếp với các nguyên tử H và nguyên tử C. Trong ethanol, ngoài liên kết với các nguyên tử H và C, còn có một nguyên tử carbon liên kết trực tiếp với nhóm (nhóm hydroxyl). Chính nhóm này làm cho ethanol khác với alkane.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.