Giải Câu hỏi trang 116 SGK Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Quan sát các loại nhiên liệu khác nhau trong Bảng 25.1 và cho biết ứng dụng của các loại nhiên liệu này trong cuộc sống hằng ngày.
Bảng 25.1. Ứng dụng của các sản phẩm chưng cất dầu mỏ, gồm hai cột "Phân đoạn" và "Ứng dụng" với các dòng sau:
| Phân đoạn | Ứng dụng |
|---|---|
| Khí hoá lỏng | Nhiên liệu (sưởi ấm, bếp gas) |
| Dầu nhẹ | Dung môi |
| Naphtha nhẹ | Dung môi |
| Xăng | Nhiên liệu cho động cơ đốt trong (xe máy, ô tô,...) |
| Dầu hoả | Nhiên liệu cho động cơ phản lực |
| Dầu diesel | Nhiên liệu cho động cơ diesel và các lò nung |
| Dầu bôi trơn | Chất bôi trơn |
| Sáp paraffin | Sáp bóng, sáp dầu khoáng |
| Nhựa đường | Bề mặt đường nhựa, giấy dầu lợp mái |
Ghi chú: Naphtha là hỗn hợp các hydrocarbon lỏng, có thể dùng sản xuất xăng, dùng làm dung môi, hoặc dùng làm nguyên liệu điều chế ethylene và một số hydrocarbon khác.
Lời giải
Dầu mỏ là hỗn hợp phức tạp của nhiều hydrocarbon. Bằng phương pháp chưng cất phân đoạn, người ta tách dầu mỏ thành các phân đoạn có khoảng nhiệt độ sôi khác nhau; mỗi phân đoạn có những ứng dụng riêng trong đời sống như trong Bảng 25.1:
a) Khí hoá lỏng (LPG): dùng làm nhiên liệu để đun nấu (bếp gas) và sưởi ấm trong gia đình.
b) Dầu nhẹ, naphtha nhẹ: dùng làm dung môi (hoà tan, pha loãng sơn, keo...); naphtha còn được dùng để sản xuất xăng và làm nguyên liệu điều chế ethylene cùng một số hydrocarbon khác.
c) Xăng: dùng làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong của các phương tiện giao thông như xe máy, ô tô,...
d) Dầu hoả: dùng làm nhiên liệu cho động cơ phản lực (máy bay); trước đây còn dùng để thắp sáng, đun nấu.
e) Dầu diesel: dùng làm nhiên liệu cho động cơ diesel (ô tô tải, tàu thuỷ, máy phát điện...) và cho các lò nung.
g) Dầu bôi trơn: dùng làm chất bôi trơn cho các chi tiết, máy móc để giảm ma sát và mài mòn.
h) Sáp paraffin: dùng làm sáp bóng (đánh bóng), sáp dầu khoáng, làm nến,...
i) Nhựa đường (bitum): dùng để rải mặt đường (đường nhựa) và làm giấy dầu lợp mái, chống thấm.
Như vậy, hầu hết các phân đoạn của dầu mỏ đều được dùng làm nhiên liệu (LPG, xăng, dầu hoả, dầu diesel) hoặc làm nguyên liệu, vật liệu phục vụ đời sống (dung môi, chất bôi trơn, sáp, nhựa đường), cho thấy dầu mỏ là nguồn nhiên liệu và nguyên liệu rất quan trọng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.