Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Thí nghiệm trang 112 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 24. Alkene   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm: Điều chế và thử tính chất của ethylene

Chuẩn bị: bình cầu có nhánh 250 mL đựng dung dịch cồn 96° và dung dịch H2SO4H_2SO_4 đặc đã được trộn đều, đá bọt, ống nghiệm chứa khoảng 2 mL nước bromine, bình thuỷ tinh chứa dung dịch NaOH, ống dẫn thuỷ tinh đầu vuốt nhọn, ống dẫn thuỷ tinh hình chữ L.
Dụng cụ thí nghiệm được lắp sẵn như Hình 24.1.

Tiến hành:
– Đun nóng bình cầu đến khi khí ethylene sinh ra và đi vào ống dẫn thuỷ tinh có đầu vuốt nhọn. Dùng que đóm đang cháy để đốt ethylene ở đầu vuốt nhọn của ống dẫn.
– Thay ống dẫn thuỷ tinh đầu vuốt nhọn bằng ống dẫn thuỷ tinh hình chữ L và dẫn khí ethylene vào ống nghiệm đựng nước bromine.

Thực hiện các yêu cầu sau:
Quan sát hiện tượng xảy ra ở đầu ống dẫn thuỷ tinh vuốt nhọn và tại ống nghiệm đựng nước bromine. Rút ra nhận xét về tính chất hoá học của ethylene.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 112 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 24.1. Điều chế ethylene và thử tính chất.

a) Điều chế và đốt cháy ethylene: giá đỡ với bình cầu có nhánh đựng cồn 96° + dung dịch H2SO4 đặc và đá bọt, đun trên nguồn nhiệt; khí C2H4 sinh ra dẫn qua ống thuỷ tinh đầu vuốt nhọn và được đốt cháy (ngọn lửa), đầu ra dẫn vào bình thuỷ tinh chứa dung dịch NaOH.

b) Phản ứng của ethylene với nước bromine: khí C2H4 được dẫn vào ống nghiệm chứa nước Br2 (màu vàng cam).

Lời giải

Hiện tượng quan sát được:

a) Ở đầu ống dẫn thuỷ tinh vuốt nhọn (đốt ethylene):

Khi dùng que đóm đang cháy đưa vào đầu vuốt nhọn, ethylene bắt cháy, cháy trong không khí với ngọn lửa sáng (hơi có khói do thành phần carbon cao). Phản ứng toả nhiều nhiệt, sinh ra khí carbon dioxide và hơi nước:

C2H4+3O2→t∘2CO2+2H2OC_2H_4 + 3O_2 \xrightarrow{t^\circ} 2CO_2 + 2H_2O

→ Chứng tỏ ethylene cháy được (phản ứng cháy, phản ứng oxi hoá).

b) Ở ống nghiệm đựng nước bromine:

Khi dẫn khí ethylene vào ống nghiệm chứa nước bromine, nước bromine bị mất màu (màu vàng cam nhạt dần rồi mất). Đó là do ethylene đã phản ứng cộng với bromine:

CH2=CH2+Br2→CH2Br−CH2BrCH_2{=}CH_2 + Br_2 \rightarrow CH_2Br{-}CH_2Br

(1,2‑dibromoethane, không màu)

→ Chứng tỏ ethylene có phản ứng cộng với bromine, làm mất màu nước bromine.

Nhận xét về tính chất hoá học của ethylene:

Trong phân tử ethylene có liên kết đôi C=CC{=}C, trong đó có một liên kết kém bền nên ethylene có khả năng tham gia phản ứng đặc trưng là phản ứng cộng (làm mất màu nước bromine) và phản ứng cháy. Phản ứng làm mất màu nước bromine được dùng để nhận biết ethylene (và các hợp chất có liên kết đôi C=CC{=}C).

Đáp số

Đốt ở đầu vuốt nhọn: ethylene cháy với ngọn lửa sáng, sinh ra CO₂ và H₂O (phản ứng cháy)Nước bromine bị mất màu do ethylene phản ứng cộng với Br₂ → ethylene có liên kết đôi C=C, đặc trưng bởi phản ứng cộng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.