Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Hoạt động trang 111 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 24. Alkene   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho công thức cấu tạo của một số alkene như sau:
CH2=CH2CH_2=CH_2
CH3−CH=CH2CH_3-CH=CH_2
CH3−CH=CH−CH3CH_3-CH=CH-CH_3
Thực hiện các yêu cầu sau:
1. Nhận xét về đặc điểm chung của các công thức cấu tạo đã cho.
2. Viết công thức phân tử của các alkene trên, từ đó rút ra công thức chung của các alkene đó.

Lời giải

1. Nhận xét đặc điểm chung của các công thức cấu tạo đã cho

Quan sát ba công thức cấu tạo:

- CH2=CH2CH_2=CH_2
- CH3−CH=CH2CH_3-CH=CH_2
- CH3−CH=CH−CH3CH_3-CH=CH-CH_3

Đặc điểm chung:

- Phân tử chỉ gồm hai nguyên tố là carbon (C) và hydrogen (H), nên đều là hydrocarbon.
- Các nguyên tử carbon liên kết với nhau tạo thành mạch hở (mạch không vòng).
- Trong phân tử đều có một liên kết đôi C=C (gồm một liên kết bền và một liên kết kém bền).

→ Đó chính là đặc điểm cấu tạo chung của các alkene.

2. Viết công thức phân tử và rút ra công thức chung

Đếm số nguyên tử C và H trong mỗi phân tử:

a) CH2=CH2CH_2=CH_2: có 2 C và 4 H → công thức phân tử C2H4C_2H_4.

b) CH3−CH=CH2CH_3-CH=CH_2: có 3 C và 6 H → công thức phân tử C3H6C_3H_6.

c) CH3−CH=CH−CH3CH_3-CH=CH-CH_3: có 4 C và 8 H → công thức phân tử C4H8C_4H_8.

*Rút ra công thức chung:*

Lập bảng liên hệ giữa số C (nn) và số H:

- n=2⇒n = 2 \Rightarrow số H =4=2×2= 4 = 2\times 2
- n=3⇒n = 3 \Rightarrow số H =6=2×3= 6 = 2\times 3
- n=4⇒n = 4 \Rightarrow số H =8=2×4= 8 = 2\times 4

Trong mỗi phân tử, số nguyên tử H luôn gấp đôi số nguyên tử C. Vậy công thức chung của các alkene đó là:

CnH2n(n≥2)C_nH_{2n} \quad (n \ge 2)

Đáp số

Đặc điểm chung: hydrocarbon mạch hở, trong phân tử có một liên kết đôi C=CC2H4C_2H_4, C3H6C_3H_6, C4H8C_4H_8; công thức chung: CnH2nC_nH_{2n} (n≥2n \ge 2)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.