Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Thí nghiệm trang 109 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 23. Alkane   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm: Tìm hiểu về phản ứng cháy của butane

Chuẩn bị: Bật lửa gas (chứa butane) loại dài (loại dùng để mồi lửa bếp gas, bếp cồn); bình tam giác bằng thuỷ tinh chịu nhiệt, sạch và khô, có nút; ống nghiệm đựng dung dịch nước vôi trong.

Tiến hành:
– Đưa đầu bật lửa vào miệng bình tam giác úp ngược, đánh lửa và giữ lửa cháy cho tới khi thấy thành bình tam giác mờ đi thì dừng lại (Hình 23.2).
– Quay xuôi bình tam giác lại và đổ nước vôi trong vào. Sau đó, đậy bình tam giác bằng nút và lắc đều.

Thực hiện yêu cầu sau:
1. Nhận xét hiện tượng bên trong thành bình tam giác sau khi đánh lửa bật lửa gas để đốt cháy butane. Dự đoán sản phẩm tạo thành.
2. Quan sát hiện tượng xảy ra trong bình tam giác sau khi cho nước vôi trong vào bình và dự đoán sản phẩm tạo thành.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 109 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 23.2. Thí nghiệm về phản ứng cháy của butane: một bình tam giác thuỷ tinh được úp ngược, kẹp trên giá đỡ; bên dưới miệng bình là đầu bật lửa gas loại dài đang đưa vào.

Lời giải

Phản ứng cháy của butane

Butane có công thức phân tử C4H10C_4H_{10}. Khi đốt, butane cháy trong không khí (oxygen) theo phương trình:

2C4H10+13O2→t∘8CO2+10H2O2C_4H_{10} + 13O_2 \xrightarrow{t^\circ} 8CO_2 + 10H_2O

1. Hiện tượng bên trong thành bình tam giác sau khi đốt cháy butane và dự đoán sản phẩm

- Hiện tượng: Sau khi đánh lửa và giữ lửa cháy một lúc, thành bình tam giác bị mờ đi, xuất hiện những giọt nước (hơi nước ngưng tụ) bám trên thành bình.
- Dự đoán sản phẩm: Lớp mờ (giọt nước) trên thành bình cho thấy phản ứng cháy của butane đã tạo ra nước (H2OH_2O). Vậy một trong các sản phẩm tạo thành là hơi nước.

2. Hiện tượng trong bình sau khi cho nước vôi trong vào và dự đoán sản phẩm

- Hiện tượng: Khi đổ nước vôi trong Ca(OH)2Ca(OH)_2 vào bình, đậy nút và lắc đều thì nước vôi trong bị vẩn đục (xuất hiện kết tủa trắng).
- Dự đoán sản phẩm: Nước vôi trong bị vẩn đục chứng tỏ trong bình có khí carbon dioxide (CO2CO_2) sinh ra từ phản ứng cháy. Khí CO2CO_2 đã tác dụng với Ca(OH)2Ca(OH)_2 tạo kết tủa trắng calcium carbonate:

CO2+Ca(OH)2→CaCO3↓+H2OCO_2 + Ca(OH)_2 \rightarrow CaCO_3\downarrow + H_2O

Kết luận: Phản ứng cháy của butane (alkane) tạo ra carbon dioxide (CO2CO_2) và nước (H2OH_2O).

Đáp số

Thành bình mờ đi do có hơi nước ngưng tụ → sản phẩm có H₂ONước vôi trong bị vẩn đục (kết tủa trắng CaCO₃) → sản phẩm có CO₂

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.