Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Hoạt động 2 trang 108 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 23. Alkane   Đã kiểm chéo

Đề bài

Đọc thông tin trong Bảng 23.1 và thực hiện yêu cầu sau:
Hãy cho biết tên gọi của các alkane trong Bảng 23.1 có đặc điểm gì giống nhau và khác nhau.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 108 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng 23.1. Một số alkane (từ C1 đến C4):

| Công thức phân tử | Công thức cấu tạo dạng thu gọn | Tên gọi |
|---|---|---|
| CH4CH_4 | CH4CH_4 | Methane |
| C2H6C_2H_6 | CH3−CH3CH_3-CH_3 | Ethane |
| C3H8C_3H_8 | CH3−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_3 | Propane |
| C4H10C_4H_{10} | CH3−CH2−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 | Butane |

Lời giải

Phân tích tên gọi của bốn alkane trong Bảng 23.1:

| Số nguyên tử C | Công thức | Tên gọi |
|---|---|---|
| 1 | CH4CH_4 | Methane |
| 2 | C2H6C_2H_6 | Ethane |
| 3 | C3H8C_3H_8 | Propane |
| 4 | C4H10C_4H_{10} | Butane |

a) Đặc điểm giống nhau:

Tên gọi của tất cả các alkane trong bảng đều có phần đuôi (hậu tố) giống nhau là "-ane" (methane, ethane, propane, butane). Phần đuôi "-ane" này cho biết các chất đều thuộc cùng một loại hợp chất là alkane (hydrocarbon no, mạch hở, chỉ có liên kết đơn trong phân tử).

b) Đặc điểm khác nhau:

Tên gọi của các alkane khác nhau ở phần đầu (phần nền) chỉ số lượng nguyên tử carbon trong phân tử:
- meth- ứng với 1 nguyên tử C,
- eth- ứng với 2 nguyên tử C,
- prop- ứng với 3 nguyên tử C,
- but- ứng với 4 nguyên tử C.

Khi số nguyên tử carbon trong phân tử tăng dần thì phần đầu của tên gọi thay đổi theo, do đó mỗi alkane có một tên riêng.

Kết luận: Tên các alkane được cấu tạo theo quy tắc: (phần nền chỉ số C) + đuôi "-ane". Phần đuôi "-ane" giống nhau (cùng là alkane), còn phần nền (meth-, eth-, prop-, but-) khác nhau theo số nguyên tử carbon.

Đáp số

Giống nhau: tên đều có đuôi "-ane" (cùng thuộc loại alkane)Khác nhau: phần đầu tên (meth-, eth-, prop-, but-) khác nhau theo số nguyên tử C (1, 2, 3, 4)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.