Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi 2 trang 108 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 23. Alkane   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xét các chất:
(A) CH3−CH3CH_3-CH_3,
(B) CH2=CH−CH3CH_2=CH-CH_3,
(C) CH2=C(CH3)−CH3CH_2=C(CH_3)-CH_3,
(D) CH3−CH2−OHCH_3-CH_2-OH,
(E) CH3−COOHCH_3-COOH,
(G) CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3,
(H) CH2=CH−CH=CH2CH_2=CH-CH=CH_2,
(I) CH4CH_4.
Trong các chất trên, chất nào là hydrocarbon, chất nào là alkane? Giải thích.

Lời giải

Nhắc lại kiến thức:

- *Hydrocarbon* là hợp chất hữu cơ mà trong phân tử chỉ chứa hai nguyên tố là carbon (C) và hydrogen (H).
- *Alkane* là hydrocarbon no, mạch hở: trong phân tử chỉ có các liên kết đơn C−CC-C và C−HC-H (không có liên kết đôi C=CC=C hay liên kết ba).

Xét lần lượt từng chất:

| Chất | Công thức | Nguyên tố | Liên kết C–C |
|---|---|---|---|
| (A) | CH3−CH3CH_3-CH_3 | C, H | chỉ liên kết đơn |
| (B) | CH2=CH−CH3CH_2=CH-CH_3 | C, H | có liên kết đôi |
| (C) | CH2=C(CH3)−CH3CH_2=C(CH_3)-CH_3 | C, H | có liên kết đôi |
| (D) | CH3−CH2−OHCH_3-CH_2-OH | C, H, O | — |
| (E) | CH3−COOHCH_3-COOH | C, H, O | — |
| (G) | CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3 | C, H | chỉ liên kết đơn |
| (H) | CH2=CH−CH=CH2CH_2=CH-CH=CH_2 | C, H | có liên kết đôi |
| (I) | CH4CH_4 | C, H | chỉ liên kết đơn |

a) Các chất là hydrocarbon (phân tử chỉ chứa C và H):

Các chất (A), (B), (C), (G), (H), (I) chỉ gồm hai nguyên tố C và H nên đều là hydrocarbon.

Hai chất (D) CH3−CH2−OHCH_3-CH_2-OH và (E) CH3−COOHCH_3-COOH ngoài C, H còn có nguyên tố oxygen (O) nên không phải là hydrocarbon.

b) Các chất là alkane (hydrocarbon no, chỉ chứa liên kết đơn):

Trong các hydrocarbon ở trên:

- (A) CH3−CH3CH_3-CH_3, (G) CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3 và (I) CH4CH_4 chỉ chứa các liên kết đơn ⇒\Rightarrow là alkane.
- (B), (C), (H) có chứa liên kết đôi C=CC=C nên là hydrocarbon nhưng không phải alkane.

Kết luận:

- Chất là hydrocarbon: (A), (B), (C), (G), (H), (I).
- Chất là alkane: (A), (G), (I).

Đáp số

Hydrocarbon: (A), (B), (C), (G), (H), (I)Alkane: (A), (G), (I)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.