Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi 1 trang 99 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 20. Tách kim loại và việc sử dụng hợp kim   Đã kiểm

Đề bài

Mô tả các giai đoạn chính của quá trình sản xuất gang. Viết phương trình hoá học của các phản ứng.

Lời giải

Nguyên liệu: quặng sắt (chủ yếu là hematite chứa Fe2O3Fe_2O_3), than cốc (CC), chất chảy (đá vôi CaCO3CaCO_3) và không khí. Quá trình sản xuất gang được thực hiện trong lò cao, gồm các giai đoạn chính sau:

a) Tạo chất khử carbon monoxide (CO)

Không khí nóng được thổi vào lò, than cốc cháy toả nhiều nhiệt:

C+O2→t∘CO2C + O_2 \xrightarrow{t^\circ} CO_2

Ở nhiệt độ cao, khí CO2CO_2 đi lên gặp than cốc nóng đỏ và bị khử thành COCO:

CO2+C→t∘2COCO_2 + C \xrightarrow{t^\circ} 2CO

b) Carbon monoxide khử oxide sắt trong quặng thành sắt

Khí COCO đi lên khử dần oxide sắt (Fe2O3Fe_2O_3) trong quặng thành sắt:

Fe2O3+3CO→t∘2Fe+3CO2Fe_2O_3 + 3CO \xrightarrow{t^\circ} 2Fe + 3CO_2

c) Tạo xỉ

Đá vôi bị phân huỷ ở nhiệt độ cao:

CaCO3→t∘CaO+CO2CaCO_3 \xrightarrow{t^\circ} CaO + CO_2

Calcium oxide (CaOCaO) kết hợp với cát (SiO2SiO_2) và các tạp chất khó nóng chảy trong quặng tạo thành xỉ (CaSiO3CaSiO_3) nhẹ, nổi lên trên và được tháo ra ngoài:

CaO+SiO2→t∘CaSiO3CaO + SiO_2 \xrightarrow{t^\circ} CaSiO_3

d) Tạo gang

Sắt nóng chảy hoà tan một lượng nhỏ carbon (khoảng 2–5%) và một số nguyên tố khác (Si, Mn, S, P…) tạo thành gang. Gang lỏng chảy xuống đáy lò và được tháo ra ngoài; xỉ CaSiO3CaSiO_3 nhẹ hơn nổi lên trên và được tháo ra riêng.

Đáp số

C+O2→t∘CO2C + O_2 \xrightarrow{t^\circ} CO_2 ; CO2+C→t∘2COCO_2 + C \xrightarrow{t^\circ} 2COFe2O3+3CO→t∘2Fe+3CO2Fe_2O_3 + 3CO \xrightarrow{t^\circ} 2Fe + 3CO_2CaCO3→t∘CaO+CO2CaCO_3 \xrightarrow{t^\circ} CaO + CO_2 ; CaO+SiO2→t∘CaSiO3CaO + SiO_2 \xrightarrow{t^\circ} CaSiO_3Sắt nóng chảy hoà tan C và các nguyên tố khác tạo thành gang

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.