Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi 2 trang 47 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 8. Thấu kính   Đã kiểm

Đề bài

Nêu các cách phân biệt thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì.

Lời giải

Có ba cách thường dùng để phân biệt thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì:

a) Dựa vào hình dạng (quan sát và sờ tay)

- Thấu kính hội tụ: phần rìa (mép) mỏng hơn phần giữa (phần giữa dày hơn).
- Thấu kính phân kì: phần rìa (mép) dày hơn phần giữa (phần giữa mỏng hơn).

b) Dựa vào chùm tia ló (chiếu một chùm tia sáng song song tới thấu kính)

Chiếu một chùm tia sáng song song (ví dụ ánh sáng Mặt Trời hoặc đèn pin) tới thấu kính rồi quan sát chùm tia ló:

- Thấu kính hội tụ: chùm tia ló hội tụ lại tại một điểm là tiêu điểm $F$ ở phía sau thấu kính.
- Thấu kính phân kì: chùm tia ló loe rộng ra (phân kì); đường kéo dài của các tia ló gặp nhau tại tiêu điểm $F$ ở phía trước thấu kính.

c) Dựa vào ảnh của vật nhìn qua thấu kính (đặt thấu kính gần một dòng chữ)

- Qua thấu kính hội tụ, khi vật ở gần ta thấy ảnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật (dòng chữ được phóng to).
- Qua thấu kính phân kì, ta luôn thấy ảnh ảo cùng chiều và nhỏ hơn vật (dòng chữ bị thu nhỏ).

Đáp số

Hình dạng: hội tụ rìa mỏng - giữa dày; phân kì rìa dày - giữa mỏngChùm tia ló: hội tụ cho chùm ló hội tụ; phân kì cho chùm ló phân kìẢnh ảo: hội tụ cho ảnh lớn hơn vật; phân kì cho ảnh nhỏ hơn vật

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.