Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 9

Giải Câu hỏi 1 trang 47 SGK Khoa học tự nhiên 9

Bài 8. Thấu kính   Đã kiểm chéo

Đề bài

Thí nghiệm 2.
– Thay thấu kính hội tụ bằng thấu kính phân kì.
– Đặt vật ở các vị trí d > f và d < f. Đặt mắt quan sát ảnh của vật qua thấu kính.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Hãy cho biết ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì có gì giống và khác nhau.

Lời giải

Nhận xét từ thí nghiệm

Khi đặt mắt quan sát ảnh của vật qua thấu kính ở các vị trí $d > f$ và $d < f$, ta thấy:

- Thấu kính hội tụ: chỉ tạo ảnh ảo khi vật đặt trong khoảng tiêu cự ($d < f$). Ảnh ảo này cùng chiều với vật và lớn hơn vật.
- Thấu kính phân kì: luôn tạo ảnh ảo với mọi vị trí của vật (cả $d > f$ và $d < f$). Ảnh ảo này cùng chiều với vật và nhỏ hơn vật.

a) Giống nhau

Ảnh ảo tạo bởi cả hai loại thấu kính đều:
- Là ảnh ảo nên không hứng được trên màn (chỉ quan sát được bằng mắt qua thấu kính).
- Cùng chiều với vật.
- Nằm cùng phía với vật so với thấu kính.

b) Khác nhau

| | Thấu kính hội tụ | Thấu kính phân kì |
|---|---|---|
| Điều kiện tạo ảnh ảo | Chỉ khi $d < f$ (vật trong khoảng tiêu cự) | Luôn tạo ảnh ảo với mọi vị trí của vật |
| Độ lớn của ảnh | Lớn hơn vật | Nhỏ hơn vật |

Đáp số

Giống: đều là ảnh ảo, không hứng được trên màn, cùng chiều với vật và cùng phía với vật.Khác: thấu kính hội tụ cho ảnh ảo lớn hơn vật và chỉ khi d < f; thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo nhỏ hơn vật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.