Giải Thí nghiệm 1 trang 46 SGK Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

Phân tích thí nghiệm

Trong thí nghiệm, ta dùng thấu kính hội tụ (3), vật sáng hình chữ F (2) và màn chắn (4) đặt trên cùng giá quang học. Chỉ những ảnh hứng được trên màn chắn mới là ảnh thật; ảnh ảo không hứng được trên màn.

a) Trường hợp đặt vật ở vị trí $d > f$

Khi dịch chuyển từ từ màn chắn, ta thu được một ảnh rõ nét trên màn chắn. Ảnh này ngược chiều với vật (chữ F bị lộn ngược). Vì ảnh hứng được trên màn nên đây là ảnh thật.

b) Trường hợp đặt vật ở vị trí $d < f$

Khi đặt vật trong khoảng tiêu cự ($d < f$) rồi dịch chuyển màn chắn, dù đặt màn ở vị trí nào ta cũng không hứng được ảnh của vật trên màn chắn. Lúc này vật cho ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật; ảnh ảo chỉ quan sát được bằng mắt (nhìn qua thấu kính) chứ không hiện lên màn.

Kết luận

Chỉ khi đặt vật ngoài khoảng tiêu cự, tức ở vị trí có khoảng cách từ vật đến thấu kính lớn hơn tiêu cự ($d > f$), thì mới hứng được ảnh rõ nét trên màn chắn. Ảnh hứng được đó là ảnh thật (ngược chiều với vật).

Đáp số