Giải Bài 1 trang 43 SGK Khoa học tự nhiên 9

Lời giải

a) Thấu kính hội tụ

Có ba tia sáng đặc biệt mà ta vẽ được ngay đường đi của tia ló:

- Tia tới song song với trục chính thì tia ló (hoặc đường kéo dài của tia ló) đi qua tiêu điểm chính $F'$ ở phía bên kia thấu kính.
- Tia tới đi qua quang tâm $O$ thì truyền thẳng, không bị đổi hướng.
- Tia tới đi qua tiêu điểm chính $F$ (phía trước thấu kính) thì tia ló song song với trục chính.

*Hình vẽ:* vẽ trục chính nằm ngang, thấu kính hội tụ đặt vuông góc với trục chính (kí hiệu hai mũi tên hướng ra ngoài ở hai đầu), quang tâm $O$ ở giữa, hai tiêu điểm $F$ và $F'$ đối xứng qua $O$ và cách $O$ một khoảng bằng tiêu cự $f$. Từ một điểm trên vật, vẽ các tia tới nói trên và dùng ba quy tắc trên để dựng tia ló.

b) Thấu kính phân kì

Cũng có ba tia sáng đặc biệt:

- Tia tới song song với trục chính thì tia ló có đường kéo dài đi qua tiêu điểm chính $F$ (nằm cùng phía với tia tới).
- Tia tới đi qua quang tâm $O$ thì truyền thẳng, không bị đổi hướng.
- Tia tới có phương đi qua tiêu điểm $F'$ (ở phía bên kia thấu kính) thì tia ló song song với trục chính.

*Hình vẽ:* vẽ trục chính nằm ngang, thấu kính phân kì đặt vuông góc với trục chính (kí hiệu hai mũi tên hướng vào trong ở hai đầu), quang tâm $O$ ở giữa, hai tiêu điểm $F$, $F'$ đối xứng qua $O$. Vẽ các tia tới và dựng tia ló theo ba quy tắc trên; vì tia ló loe rộng ra nên phải kéo dài ngược các tia ló mới cắt nhau.

Đáp số