Giải Câu hỏi 1 trang 73 SGK Khoa học tự nhiên 8
Đề bài
Hãy biểu diễn các lực tác dụng vào viên bi, ốc vít kim loại, miếng xốp khi chúng ở vị trí như trong Hình 17.2.
Hình vẽ ba vật đặt trong nước (nền xanh nhạt): viên bi (1) và ốc vít kim loại (2) nằm chìm trong lòng nước, mỗi vật có mũi tên đứt nét chỉ xuống dưới ghi "Chiều chuyển động xuống dưới"; miếng xốp (3) ở bên phải có mũi tên đứt nét chỉ lên trên ghi "Chiều chuyển động lên trên". Nghĩa là viên bi (1) và ốc vít kim loại (2) chìm xuống, còn miếng xốp (3) nổi lên.
Lời giải
Nhận xét chung: Mỗi vật khi đặt trong nước đều chịu tác dụng của hai lực:
- Trọng lực : điểm đặt tại vật, phương thẳng đứng, chiều hướng xuống dưới.
- Lực đẩy Archimedes : điểm đặt tại vật, phương thẳng đứng, chiều hướng lên trên.
Vật chuyển động theo chiều của lực nào lớn hơn:
a) Viên bi (1) — chìm xuống dưới
Vì viên bi chuyển động xuống dưới nên trọng lực lớn hơn lực đẩy Archimedes: .
Biểu diễn: tại viên bi vẽ hai mũi tên thẳng đứng — mũi tên hướng xuống dài hơn, mũi tên hướng lên ngắn hơn.
b) Ốc vít kim loại (2) — chìm xuống dưới
Tương tự, ốc vít chuyển động xuống dưới nên: .
Biểu diễn: tại ốc vít vẽ mũi tên hướng xuống dài hơn và mũi tên hướng lên ngắn hơn.
c) Miếng xốp (3) — nổi lên trên
Vì miếng xốp chuyển động lên trên nên lực đẩy Archimedes lớn hơn trọng lực: .
Biểu diễn: tại miếng xốp vẽ mũi tên hướng lên dài hơn và mũi tên hướng xuống ngắn hơn.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.