Sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 8

Giải Câu hỏi trang 56 SGK Khoa học tự nhiên 8

Bài 13. Khối lượng riêng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong đời sống, ta thường nói sắt nặng hơn nhôm. Nói như thế có đúng không? Làm thế nào để trả lời câu hỏi này?

Lời giải

Phân tích câu nói "sắt nặng hơn nhôm":

Khi nói "nặng hơn" là ta đang so sánh khối lượng. Nhưng khối lượng của một vật còn phụ thuộc vào vật đó có bao nhiêu chất, tức là phụ thuộc vào thể tích của vật.

- Một chiếc đinh sắt rất nhỏ sẽ nhẹ hơn một khối nhôm lớn. Như vậy, nếu lấy một lượng sắt ít và một lượng nhôm nhiều thì "sắt lại nhẹ hơn nhôm".

Vì vậy, nói chung chung "sắt nặng hơn nhôm" là chưa chính xác, vì chưa cho biết so sánh với cùng một thể tích hay không.

Cách trả lời đúng câu hỏi:

Để so sánh sắt và nhôm "nặng – nhẹ", ta phải so sánh khối lượng của chúng khi có cùng một thể tích (ví dụ cùng 1 m31\ \text{m}^3). Đại lượng cho biết khối lượng của một đơn vị thể tích chính là khối lượng riêng DD:

D=mVD = \dfrac{m}{V}

Tra bảng khối lượng riêng ta có:
- Sắt: Dsắt=7800 kg/m3D_{\text{sắt}} = 7800\ \text{kg/m}^3
- Nhôm: Dnhôm=2700 kg/m3D_{\text{nhôm}} = 2700\ \text{kg/m}^3

Với cùng một thể tích, do Dsắt>DnhômD_{\text{sắt}} > D_{\text{nhôm}} nên khối lượng của sắt lớn hơn khối lượng của nhôm.

Kết luận: Câu nói "sắt nặng hơn nhôm" chỉ đúng khi ta hiểu ngầm là so sánh cùng một thể tích; khi đó sắt nặng hơn nhôm vì khối lượng riêng của sắt lớn hơn. Nếu không nói rõ cùng thể tích thì câu nói đó là chưa chính xác. Cách trả lời là dựa vào việc so sánh khối lượng riêng của hai chất.

Đáp số

Câu nói chỉ đúng khi so sánh cùng thể tích; so sánh bằng khối lượng riêng: Dsắt=7800 kg/m3>Dnhôm=2700 kg/m3D_{\text{sắt}}=7800\ \text{kg/m}^3 > D_{\text{nhôm}}=2700\ \text{kg/m}^3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.