Sách giáo khoa Khoa học 5

Giải Bài 2 trang 18 SGK Khoa học 5

Bài 4. Đặc điểm của chất ở trạng thái rắn, lỏng, khí. Sự biến đổi trạng thái của chất   Gợi ý trả lời

Đề bài

– Bơm cùng một lượng khí vào hai quả bóng bay khác nhau (hình 2). Quan sát hình và cho biết chất ở trạng thái khí có hình dạng xác định hay có hình dạng của vật chứa nó.

– Quan sát hình 3 và nhận xét vị trí của ruột bơm tiêm cố định hay thay đổi khi bơm tiêm chứa cùng một lượng không khí. Từ đó rút ra kết luận: chất ở trạng thái khí chiếm khoảng không gian xác định hay không xác định.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 2: hai bơm tiêm, mỗi bơm gắn một quả bóng bay ở đầu. (a) bơm tiêm gắn quả bóng bay màu đỏ: khi đẩy pít-tông, không khí bơm vào làm quả bóng đỏ phồng lên thành hình trái tim. (b) bơm tiêm gắn quả bóng bay màu xanh lá: khi đẩy pít-tông, quả bóng xanh phồng lên thành hình tròn/bầu dục. Cùng một lượng khí nhưng bóng mang hình dạng khác nhau theo vật chứa.
Hình 3: hai ảnh bàn tay cầm bơm tiêm. (a) Hút không khí vào bơm tiêm (kéo ruột bơm tiêm ra). (b) Bịt kín đầu bơm tiêm rồi ấn ruột bơm tiêm (ruột bơm tiêm có thể bị ấn vào, thể tích khí thay đổi).

Gợi ý trả lời

a) Về hình dạng của chất ở trạng thái khí (quan sát hình 2):

Khi bơm cùng một lượng khí vào hai quả bóng bay khác nhau, ta thấy quả bóng màu đỏ phồng lên thành hình trái tim, còn quả bóng màu xanh phồng lên thành hình tròn (bầu dục). Cùng một lượng khí nhưng ở mỗi quả bóng lại mang một hình dạng khác nhau.

Khí trong mỗi quả bóng mang đúng hình dạng của quả bóng đó (vật chứa nó).

→ Kết luận: Chất ở trạng thái khí không có hình dạng xác định, mà có hình dạng của vật chứa nó.

b) Về khoảng không gian của chất ở trạng thái khí (quan sát hình 3):

Khi bịt kín đầu bơm tiêm rồi ấn ruột (pít-tông) bơm tiêm xuống, tuy lượng không khí trong bơm tiêm vẫn giữ nguyên nhưng vị trí của ruột bơm tiêm thay đổi (ruột bơm tiêm bị ấn vào, lượng khí bị nén lại chiếm khoảng không gian nhỏ hơn).

Như vậy, cùng một lượng khí nhưng có thể bị nén lại để chiếm khoảng không gian khác nhau.

→ Kết luận: Chất ở trạng thái khí chiếm khoảng không gian không xác định.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.