Sách giáo khoa Khoa học 5

Giải Khởi động trang 18 SGK Khoa học 5

Bài 4. Đặc điểm của chất ở trạng thái rắn, lỏng, khí. Sự biến đổi trạng thái của chất   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong truyện ngụ ngôn Ê-dốp, để uống được nước, một con quạ cố gắng gắp từng viên sỏi thả vào chiếc bình chứa nước. Theo em, con quạ có thể uống được nước không? Vì sao?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 1: một con quạ đang gắp viên sỏi thả vào chiếc bình thuỷ tinh đựng nước (trong bình đã có nhiều viên sỏi), bình đặt cạnh một hòn đá, xung quanh có các viên sỏi.

Gợi ý trả lời

Phân tích bài toán theo đặc điểm trạng thái của chất:

Nước trong bình là chất ở trạng thái lỏng: không có hình dạng cố định mà mang hình dạng của bình chứa, nhưng có thể tích (lượng) không đổi.

Viên sỏi là chất ở trạng thái rắn: có hình dạng và thể tích riêng xác định, cứng và không bị nén lại khi thả vào nước.

Vì sao nước dâng lên:

Mỗi viên sỏi khi được thả vào bình sẽ chìm xuống và chiếm một khoảng không gian (một thể tích) ở đáy bình. Vì lượng nước trong bình vẫn giữ nguyên không đổi, mà phần không gian dưới đáy đã bị các viên sỏi chiếm chỗ, nên nước bị đẩy dần lên cao. Càng thả thêm nhiều viên sỏi thì phần không gian bị chiếm càng lớn, mực nước trong bình càng dâng lên cao hơn.

Kết luận:

Con quạ có thể uống được nước. Vì khi quạ gắp từng viên sỏi (chất rắn) thả vào bình, mỗi viên sỏi chiếm một chỗ trong bình làm cho mực nước dâng dần lên. Khi thả đủ nhiều sỏi, mực nước dâng lên cao đến gần miệng bình, vừa tầm mỏ của quạ, nhờ đó con quạ thò mỏ xuống và uống được nước.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.