Giải Câu hỏi trang 74 SGK Hoá học 12
Đề bài
Phản ứng hoá học $Zn + Cu^{2+} \rightarrow Zn^{2+} + Cu$ xảy ra trong hai thí nghiệm sau:
Thí nghiệm 1: Cho Zn tiếp xúc trực tiếp với ion $Cu^{2+}$ bằng cách nhúng thanh Zn vào dung dịch $CuSO_4$ (Hình 15.6), thấy xuất hiện kim loại đồng màu đỏ bám trên bề mặt thanh kẽm.
Thí nghiệm 2: Lắp hệ điện hoá gồm hai điện cực $Zn^{2+}/Zn$ và $Cu^{2+}/Cu$ như Hình 15.7, thấy bóng đèn sáng.
Thực hiện các yêu cầu sau:
1. Viết quá trình oxi hoá, quá trình khử trong mỗi thí nghiệm.
2. Trong thí nghiệm nào thì quá trình oxi hoá và quá trình khử cùng xảy ra trên bề mặt của một thanh kim loại?
3. Tại sao trong thí nghiệm 2 bóng đèn lại sáng?
Mô tả hình bằng lời
Hình 15.6: Một thanh Zn được nhúng vào cốc đựng dung dịch CuSO₄ (thí nghiệm 1). Hình 15.7: Hệ điện hoá gồm cốc bên trái đựng dung dịch ZnSO₄ có nhúng thanh Zn, cốc bên phải đựng dung dịch CuSO₄ có nhúng thanh Cu; hai cốc ngăn cách bằng màng ngăn xốp (cho ion Zn²⁺ đi qua để đóng kín mạch điện và trung hoà điện tích); thanh Zn và thanh Cu được nối với nhau qua dây dẫn có mắc một bóng đèn, bóng đèn sáng.
Lời giải
1. Quá trình oxi hoá và quá trình khử trong mỗi thí nghiệm
Trong cả hai thí nghiệm, bản chất phản ứng đều là $Zn + Cu^{2+} \rightarrow Zn^{2+} + Cu$, nên các quá trình oxi hoá, khử giống nhau:
a) Quá trình oxi hoá (Zn nhường electron):
$$Zn \rightarrow Zn^{2+} + 2e$$
b) Quá trình khử ($Cu^{2+}$ nhận electron):
$$Cu^{2+} + 2e \rightarrow Cu$$
2. Thí nghiệm có quá trình oxi hoá và quá trình khử cùng xảy ra trên bề mặt một thanh kim loại
Đó là thí nghiệm 1. Khi nhúng thanh Zn vào dung dịch $CuSO_4$, Zn tiếp xúc trực tiếp với ion $Cu^{2+}$: trên chính bề mặt thanh Zn, nguyên tử Zn nhường electron (bị oxi hoá) và ion $Cu^{2+}$ nhận ngay electron đó (bị khử) tạo kim loại Cu bám lên thanh Zn. Electron được chuyển trực tiếp, không đi qua dây dẫn nên không tạo dòng điện ở mạch ngoài.
3. Vì sao ở thí nghiệm 2 bóng đèn lại sáng
Trong thí nghiệm 2, hai quá trình oxi hoá và khử được tách ra ở hai điện cực riêng biệt:
- Ở điện cực Zn (cực âm, anode), Zn bị oxi hoá: $Zn \rightarrow Zn^{2+} + 2e$, giải phóng electron.
- Electron không chuyển trực tiếp cho $Cu^{2+}$ mà theo dây dẫn ra mạch ngoài, đi tới điện cực Cu.
- Ở điện cực Cu (cực dương, cathode), $Cu^{2+}$ trong dung dịch nhận electron: $Cu^{2+} + 2e \rightarrow Cu$.
Dòng electron chuyển dời có hướng trong dây dẫn tạo thành dòng điện chạy qua bóng đèn, đồng thời màng ngăn xốp (cầu muối) cho ion $Zn^{2+}$ di chuyển để trung hoà điện tích và khép kín mạch điện. Nhờ có dòng điện chạy qua nên bóng đèn sáng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.