Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu hỏi 3 trang 136 SGK Hoá học 12

Bài 28. Sơ lược về phức chất   Đã kiểm chéo

Đề bài

Phức chất aqua của Ni2+Ni^{2+} và Zn2+Zn^{2+} đều có dạng hình học bát diện.

a) Viết công thức hoá học của mỗi phức chất aqua trên.

b) Mô tả sự hình thành liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm trong mỗi phức chất trên.

Lời giải

a) Công thức hoá học của các phức chất aqua

Phức chất có dạng hình học bát diện thì nguyên tử trung tâm liên kết với 6 phối tử. Phức chất aqua là phức chất có phối tử là các phân tử nước (H2OH_2O).

Do đó:

- Phức chất aqua của Ni2+Ni^{2+}: [Ni(OH2)6]2+[Ni(OH_2)_6]^{2+}
- Phức chất aqua của Zn2+Zn^{2+}: [Zn(OH2)6]2+[Zn(OH_2)_6]^{2+}

(Điện tích của phức bằng điện tích ion kim loại trung tâm, vì phối tử H2OH_2O trung hoà về điện.)

b) Sự hình thành liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm

Trong phân tử nước, nguyên tử oxygen còn cặp electron hoá trị riêng (cặp electron chưa liên kết). Ion kim loại trung tâm (Ni2+Ni^{2+}, Zn2+Zn^{2+}) có các orbital trống.

Khi tạo phức, mỗi phối tử H2OH_2O dùng nguyên tử oxygen cho cặp electron riêng vào orbital trống của ion kim loại trung tâm, hình thành liên kết cho – nhận (liên kết σ cho – nhận). Trong đó phối tử (H2OH_2O) là chất cho cặp electron, nguyên tử trung tâm (Ni2+Ni^{2+} hoặc Zn2+Zn^{2+}) là chất nhận.

Vì có 6 phối tử H2OH_2O nên tạo thành 6 liên kết cho – nhận hướng về 6 đỉnh của hình bát diện, tạo nên phức chất bát diện [Ni(OH2)6]2+[Ni(OH_2)_6]^{2+} và [Zn(OH2)6]2+[Zn(OH_2)_6]^{2+}.

Đáp số

[Ni(OH2)6]2+[Ni(OH_2)_6]^{2+} và [Zn(OH2)6]2+[Zn(OH_2)_6]^{2+}Phối tử H₂O cho cặp electron riêng của O vào orbital trống của ion trung tâm → 6 liên kết cho – nhận, tạo phức bát diện

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.