Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu hỏi 1 trang 129 SGK Hoá học 12

Bài 27. Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất   Đã kiểm chéo

Đề bài

Đặc điểm cấu hình electron nguyên tử kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất có gì khác biệt với nhóm IA và IIA trong cùng chu kì?

Lời giải

Phân tích đặc điểm cấu hình electron

Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất (từ Sc đến Zn, thuộc chu kì 4) có sự khác biệt rõ rệt về cấu hình electron so với kim loại nhóm IA (K) và nhóm IIA (Ca) trong cùng chu kì 4.

a) Nhóm IA và IIA (K, Ca): electron hoá trị chỉ điền vào phân lớp nsns (lớp ngoài cùng), phân lớp (n−1)d(n-1)d còn trống.
- K (Z=19): [Ar]4s1K\ (Z=19):\ [Ar]4s^1
- Ca (Z=20): [Ar]4s2Ca\ (Z=20):\ [Ar]4s^2

b) Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất (Sc → Zn): sau khi phân lớp 4s4s đã được điền, electron tiếp tục điền vào phân lớp 3d3d (tức phân lớp (n−1)d(n-1)d). Do đó nguyên tử có cấu hình electron dạng [Ar]3da4sb[Ar]3d^a4s^b với phân lớp 3d3d đang được điền dần.
- Ví dụ: Sc (Z=21): [Ar]3d14s2Sc\ (Z=21):\ [Ar]3d^14s^2; Fe (Z=26): [Ar]3d64s2Fe\ (Z=26):\ [Ar]3d^64s^2; Zn (Z=30): [Ar]3d104s2Zn\ (Z=30):\ [Ar]3d^{10}4s^2.

Kết luận: Điểm khác biệt cơ bản là ở nguyên tử kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất, electron được điền vào phân lớp 3d3d (phân lớp (n−1)d(n-1)d) — electron hoá trị gồm cả electron ở 3d3d và 4s4s; còn ở nhóm IA và IIA, electron hoá trị chỉ nằm ở phân lớp 4s4s ngoài cùng và phân lớp 3d3d còn trống.

Đáp số

Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất có electron điền vào phân lớp (n−1)d(n-1)d (tức 3d3d) đang xây dựng dở, electron hoá trị gồm cả 3d3d và 4s4s; còn nhóm IA, IIA chỉ có electron hoá trị ở phân lớp nsns (4s4s) ngoài cùng, phân lớp 3d3d còn trống.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.