Giải Câu hỏi trang 102 SGK Hoá học 12
Đề bài
Vỏ tàu biển bằng thép để lâu trong tự nhiên thường bị ăn mòn. Để bảo vệ vỏ tàu khỏi bị ăn mòn, người ta thường phủ sơn lên vỏ tàu; phần vỏ tàu chìm trong nước biển thường được gắn thêm các tấm kẽm. Vậy, ăn mòn kim loại là gì? Để bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn có thể dùng những cách nào?
Lời giải
a) Ăn mòn kim loại là gì?
Ăn mòn kim loại là sự phá hủy kim loại hoặc hợp kim do tác dụng của các chất trong môi trường.
Bản chất của ăn mòn kim loại là quá trình oxi hóa kim loại thành ion kim loại:
Căn cứ vào môi trường và cơ chế, ăn mòn kim loại được chia thành hai loại:
- *Ăn mòn hóa học*: là quá trình oxi hóa – khử, trong đó các electron của kim loại được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường (thường xảy ra ở những bộ phận thiết bị tiếp xúc với hơi nước hoặc khí ở nhiệt độ cao).
- *Ăn mòn điện hóa*: là quá trình oxi hóa – khử, trong đó kim loại bị ăn mòn do tác dụng của dung dịch chất điện li và tạo nên dòng electron chuyển dời từ cực âm đến cực dương. Đây là loại ăn mòn phổ biến và gây thiệt hại lớn nhất trong tự nhiên (ví dụ vỏ tàu biển bằng thép ngâm trong nước biển).
b) Các cách bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn
*Cách 1 – Phương pháp bảo vệ bề mặt:* Phủ lên bề mặt kim loại một lớp bền vững với môi trường để ngăn không cho kim loại tiếp xúc với các chất gây ăn mòn (nước, oxygen, chất điện li…). Lớp phủ có thể là:
- sơn, dầu mỡ, chất dẻo, men, hợp chất hóa học bền;
- mạ hoặc tráng bằng một kim loại khác (như Zn, Sn, Cr, Ni…).
Trong đề bài, việc phủ sơn lên vỏ tàu chính là phương pháp bảo vệ bề mặt.
*Cách 2 – Phương pháp điện hóa:* Gắn vào kim loại cần bảo vệ một kim loại có tính khử mạnh hơn (hoạt động hóa học mạnh hơn) để làm "vật hi sinh". Khi xảy ra ăn mòn điện hóa, kim loại mạnh hơn đóng vai trò cực âm (anode) và bị ăn mòn trước, nhờ đó kim loại cần bảo vệ được giữ nguyên.
Trong đề bài, việc gắn các tấm kẽm (Zn) vào phần vỏ tàu chìm trong nước biển là phương pháp điện hóa: kẽm có tính khử mạnh hơn sắt nên bị ăn mòn thay cho thép, bảo vệ vỏ tàu. Phản ứng tại các cực:
- Cực âm (Zn bị oxi hóa):
- Cực dương (thép, oxygen bị khử):
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.