Sách giáo khoa Hoá học 12

Giải Câu hỏi trang 45 SGK Hoá học 12

Bài 9. Peptide và protein   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một tripeptide có cấu tạo như sau (Hình 9.2): Tripeptide trên cấu thành bằng cách nào? Tại sao lại gọi là tripeptide?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 45 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 9.2. Cấu tạo của phân tử tripeptide Val-Gly-Ala. Ba amino acid ban đầu: valine $CH_3-CH(CH_3)-$ gắn với nhóm $H_2N-CH-COOH$ (nhóm bên là $-CH(CH_3)_2$), glycine $H_2N-CH_2-COOH$, alanine $H_2N-CH(CH_3)-COOH$. Chúng kết hợp tạo tripeptide: $H_2N-CH(CH(CH_3)_2)-CO-NH-CH_2-CO-NH-CH(CH_3)-COOH$. Trong đó: đầu trái là 'Amino acid đầu N', đầu phải là 'Amino acid đầu C', liên kết giữa hai đơn vị là 'Liên kết peptide' (-CO-NH-).

Lời giải

Phân tích: Tripeptide Val-Gly-Ala trong Hình 9.2 được tạo thành từ ba phân tử $\alpha$-amino acid ban đầu là valine (Val), glycine (Gly) và alanine (Ala).

a) Tripeptide trên được cấu thành bằng cách nào?

Tripeptide được tạo thành bằng phản ứng *ngưng tụ* (tách nước) giữa ba phân tử $\alpha$-amino acid: nhóm carboxyl $-COOH$ của amino acid này phản ứng với nhóm amino $-NH_2$ của amino acid kế tiếp, mỗi lần kết hợp loại đi một phân tử nước $H_2O$ và hình thành một *liên kết peptide* $-CO-NH-$.

- Lần thứ nhất: nhóm $-COOH$ của Val kết hợp với nhóm $-NH_2$ của Gly, tách 1 phân tử $H_2O$, tạo liên kết peptide thứ nhất.
- Lần thứ hai: nhóm $-COOH$ của Gly kết hợp với nhóm $-NH_2$ của Ala, tách tiếp 1 phân tử $H_2O$, tạo liên kết peptide thứ hai.

Kết quả thu được phân tử tripeptide:

$$H_2N-CH(CH(CH_3)_2)-CO-NH-CH_2-CO-NH-CH(CH_3)-COOH$$

Trong phân tử còn giữ lại một đầu chứa nhóm $-NH_2$ tự do (amino acid đầu N, là Val) và một đầu chứa nhóm $-COOH$ tự do (amino acid đầu C, là Ala); hai đơn vị liền kề nối với nhau qua liên kết peptide $-CO-NH-$.

b) Tại sao lại gọi là tripeptide?

Gọi là *tripeptide* vì phân tử này được tạo nên từ ba đơn vị $\alpha$-amino acid (tiếp đầu ngữ *tri-* nghĩa là ba) liên kết với nhau bằng hai liên kết peptide. (Tổng quát: peptide tạo từ 2, 3,… đơn vị amino acid gọi lần lượt là dipeptide, tripeptide,…)

Đáp số

Tạo thành bằng phản ứng ngưng tụ (tách nước) giữa 3 phân tử α-amino acid Val, Gly, Ala, hình thành 2 liên kết peptide –CO–NH–Vì được cấu thành từ 3 đơn vị α-amino acid (tri- = ba) nối nhau bằng 2 liên kết peptide

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.