Giải Câu hỏi 4 trang 9 SGK Hoá học 11
Đề bài
Cho phản ứng: .
a) Vẽ dạng đồ thị biểu diễn tốc độ của phản ứng thuận và phản ứng nghịch theo thời gian.
b) Xác định trên đồ thị thời điểm phản ứng trên bắt đầu đạt đến trạng thái cân bằng.
Lời giải
a) Đồ thị biểu diễn tốc độ phản ứng thuận và nghịch theo thời gian
Xét hệ ban đầu chỉ chứa khí HI (chưa có và ):
- Phản ứng thuận có tốc độ . Lúc đầu lớn nhất nên đạt giá trị lớn nhất; khi HI bị tiêu thụ dần, giảm nên giảm dần theo thời gian.
- Phản ứng nghịch có tốc độ . Lúc đầu chưa có sản phẩm nên ; khi và được tích luỹ dần, tăng dần theo thời gian.
Dạng đồ thị (trục hoành là thời gian , trục tung là tốc độ ):
```
v ↑
|\
| \ ← v_t (đường cong đi xuống)
| \___________________
| X ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ → cùng nằm ngang sau t_cb
| / ___________________
| / ← v_n (đường cong đi lên)
|/
+----|--------------------→ t
t_cb
```
- Đường : xuất phát từ giá trị cao, cong xuống rồi tiệm cận một đường nằm ngang.
- Đường : xuất phát từ , cong lên rồi tiệm cận cùng đường nằm ngang đó.
- Hai đường gặp nhau tại thời điểm , sau đó cả hai đều không đổi và bằng nhau.
b) Xác định thời điểm đạt cân bằng
Trên đồ thị, phản ứng bắt đầu đạt trạng thái cân bằng tại thời điểm — chính là giao điểm của hai đường cong và , nơi:
Từ thời điểm trở đi, tốc độ phản ứng thuận bằng tốc độ phản ứng nghịch nên nồng độ các chất không thay đổi nữa; hệ ở trạng thái cân bằng động.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.