Sách giáo khoa Hoá học 11

Giải Hoạt động 2 trang 39 SGK Hoá học 11

Bài 6. Một số hợp chất của nitrogen với oxygen   Đã kiểm

Đề bài

Sưu tầm hình ảnh về ảnh hưởng của mưa acid đối với môi trường. Đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu nguy cơ gây mưa acid.

Lời giải

## Hoạt động 2 — Ảnh hưởng của mưa acid và giải pháp giảm thiểu

### 1. Bản chất hình thành mưa acid

Mưa acid là hiện tượng nước mưa có pH<5,6pH < 5,6, hình thành khi các khí SO2SO_2, NO2NO_2 (sinh ra từ việc đốt nhiên liệu hoá thạch trong công nghiệp, giao thông) phát thải vào khí quyển, bị oxi hoá và hoà tan trong hơi nước tạo thành acid:

SO2+H2O→H2SO3SO_2 + H_2O \rightarrow H_2SO_3

2SO2+O2+2H2O→2H2SO42SO_2 + O_2 + 2H_2O \rightarrow 2H_2SO_4

4NO2+O2+2H2O→4HNO34NO_2 + O_2 + 2H_2O \rightarrow 4HNO_3

Các acid H2SO4H_2SO_4, HNO3HNO_3 theo nước mưa rơi xuống, gây ra nhiều tác hại cho môi trường.

### 2. Ảnh hưởng của mưa acid đối với môi trường (gợi ý hình ảnh sưu tầm)

a) Đối với thực vật và rừng: phá huỷ diệp lục, làm lá vàng úa, cây sinh trưởng kém, khô héo và chết hàng loạt. Nhiều khu rừng ở châu Âu và Bắc Mỹ bị tàn phá nghiêm trọng.

b) Đối với đất: làm giảm pHpH của đất, rửa trôi các cation dinh dưỡng thiết yếu (Ca2+Ca^{2+}, Mg2+Mg^{2+}, K+K^+) và giải phóng ion độc hại Al3+Al^{3+}, làm đất chua, giảm độ phì nhiêu và năng suất cây trồng.

c) Đối với nguồn nước: acid hoá ao, hồ, sông suối (pHpH có thể giảm dưới 5), làm tôm, cá và sinh vật thuỷ sinh chết hàng loạt, phá vỡ chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái nước.

d) Đối với công trình, di tích: ăn mòn các công trình bằng đá vôi, kim loại, bê tông:

CaCO3+H2SO4→CaSO4+H2O+CO2↑CaCO_3 + H_2SO_4 \rightarrow CaSO_4 + H_2O + CO_2\uparrow

Nhiều tượng đài, di tích lịch sử bị bào mòn rõ rệt qua nhiều thập kỉ.

e) Đối với sức khoẻ con người: khí SO2SO_2, NO2NO_2 và các hạt acid trong không khí gây bệnh đường hô hấp (viêm phế quản, hen suyễn), tổn thương mắt và da.

### 3. Đề xuất giải pháp giảm thiểu nguy cơ gây mưa acid

Muốn giảm mưa acid thì phải giảm phát thải SO2SO_2 và NOxNO_x:

a) Giảm phát thải SO2SO_2 từ công nghiệp: lắp thiết bị khử lưu huỳnh (desulfurization) tại các nhà máy nhiệt điện, nhà máy hoá chất; dùng nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh thấp, loại bớt lưu huỳnh trong than, dầu trước khi đốt.

b) Giảm phát thải NOxNO_x từ giao thông: lắp bộ xúc tác xử lí khí thải (catalytic converter) trên xe cơ giới; khuyến khích dùng xe điện, phương tiện công cộng.

c) Chuyển dịch sang năng lượng sạch: phát triển năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, thuỷ điện) thay thế nhiệt điện than.

d) Trồng cây, bảo vệ rừng: mở rộng diện tích rừng để hấp thụ khí độc, cải thiện chất lượng không khí.

e) Quản lí và nâng cao ý thức cộng đồng: ban hành và thực thi nghiêm quy chuẩn khí thải; tuyên truyền, giáo dục về tác hại của ô nhiễm không khí và mưa acid.

Đáp số

Mưa acid (pH<5,6pH < 5,6) hình thành do SO2SO_2, NO2NO_2 phản ứng với H2OH_2O, O2O_2 tạo H2SO4H_2SO_4, HNO3HNO_3; gây hại cho rừng, đất, nguồn nước, công trình và sức khoẻ con ngườiGiải pháp: khử lưu huỳnh khí thải công nghiệp, dùng nhiên liệu ít lưu huỳnh; lắp bộ xúc tác khử NOxNO_x trên xe; phát triển năng lượng tái tạo; trồng rừng; thực thi nghiêm quy chuẩn khí thải

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.