Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Câu 3 trang 50 SGK Hoá học 10

Bài 9. Quy tắc octet   Đã kiểm chéo

Đề bài

Vận dụng quy tắc octet để giải thích sự hình thành liên kết trong các phân tử: F2F_2, CCl4CCl_4 và NF3NF_3.

Lời giải

a) Phân tử F2F_2

Nguyên tử F (Z=9Z = 9) có cấu hình electron 1s22s22p51s^2 2s^2 2p^5, lớp ngoài cùng có 7 electron, còn thiếu 1 electron để đạt octet (8 electron) như khí hiếm Ne.

Khi hai nguyên tử F liên kết với nhau, mỗi nguyên tử F góp 1 electron để tạo thành 1 cặp electron dùng chung:

: ⁣F.... ⁣:  +  : ⁣F.... ⁣:  ⟶  : ⁣F.... ⁣: ⁣F.... ⁣::\!\overset{\displaystyle ..}{\underset{\displaystyle ..}{F}}\!:\;+\;:\!\overset{\displaystyle ..}{\underset{\displaystyle ..}{F}}\!:\;\longrightarrow\;:\!\overset{\displaystyle ..}{\underset{\displaystyle ..}{F}}\!:\!\overset{\displaystyle ..}{\underset{\displaystyle ..}{F}}\!:

Nhờ cặp electron dùng chung này, mỗi nguyên tử F đều có 8 electron ở lớp ngoài cùng, thỏa mãn quy tắc octet. Giữa hai nguyên tử F có 1 liên kết đơn (F−FF - F).

b) Phân tử CCl4CCl_4

- Nguyên tử C (Z=6Z = 6): 1s22s22p21s^2 2s^2 2p^2, lớp ngoài cùng có 4 electron, cần thêm 4 electron để đạt octet.
- Nguyên tử Cl (Z=17Z = 17): lớp ngoài cùng có 7 electron, mỗi nguyên tử cần thêm 1 electron để đạt octet.

Nguyên tử C góp chung với mỗi nguyên tử Cl 1 cặp electron, tạo thành 4 cặp electron dùng chung với 4 nguyên tử Cl:

Cl− ⁣CClCl ⁣−ClCl - \!\overset{\displaystyle Cl}{\underset{\displaystyle Cl}{C}}\! - Cl

Khi đó nguyên tử C có 8 electron ở lớp ngoài cùng (từ 4 cặp dùng chung), mỗi nguyên tử Cl cũng có 8 electron (1 cặp dùng chung + 3 cặp riêng). Tất cả đều đạt octet. Phân tử CCl4CCl_4 có 4 liên kết đơn C−ClC - Cl.

c) Phân tử NF3NF_3

- Nguyên tử N (Z=7Z = 7): 1s22s22p31s^2 2s^2 2p^3, lớp ngoài cùng có 5 electron, cần thêm 3 electron để đạt octet.
- Nguyên tử F: lớp ngoài cùng có 7 electron, mỗi nguyên tử cần thêm 1 electron để đạt octet.

Nguyên tử N góp chung với mỗi nguyên tử F 1 cặp electron, tạo thành 3 cặp electron dùng chung với 3 nguyên tử F:

F− ⁣N.. ⁣−F(N còn 1 cặp electron riêng)            ∣          FF - \!\overset{\displaystyle ..}{N}\! - F \quad (\text{N còn 1 cặp electron riêng})\\ \;\;\;\;\;\;|\\ \;\;\;\;\;F

Khi đó nguyên tử N có 8 electron ở lớp ngoài cùng (3 cặp dùng chung + 1 cặp electron riêng chưa liên kết), mỗi nguyên tử F có 8 electron (1 cặp dùng chung + 3 cặp riêng). Tất cả đều đạt octet. Phân tử NF3NF_3 có 3 liên kết đơn N−FN - F.

Đáp số

F2F_2: mỗi F góp 1 electron tạo 1 cặp dùng chung → 1 liên kết đơn F−FF-F, mỗi nguyên tử đạt 8 electron (octet)CCl4CCl_4: C góp chung 4 cặp electron với 4 Cl → 4 liên kết đơn C−ClC-Cl, mọi nguyên tử đạt octetNF3NF_3: N góp chung 3 cặp electron với 3 F (N còn 1 cặp riêng) → 3 liên kết đơn N−FN-F, mọi nguyên tử đạt octet

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.