Giải Câu hỏi trang 49 SGK Hoá học 10
Đề bài
Khi các nguyên tử kết hợp với nhau tạo thành phân tử theo một tỉ lệ xác định, yếu tố nào quyết định tỉ lệ số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử đó?
Lời giải
Phân tích câu hỏi
Khi các nguyên tử kết hợp tạo thành phân tử theo một tỉ lệ xác định (ví dụ: , , ...), ta cần tìm yếu tố quyết định tỉ lệ số nguyên tử của mỗi nguyên tố.
Trả lời
Yếu tố quyết định tỉ lệ số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử là khuynh hướng (xu hướng) đạt tới cấu hình electron bền vững của khí hiếm của các nguyên tử khi tham gia liên kết — tức là quy tắc octet.
Theo quy tắc octet: *Khi hình thành liên kết hoá học, các nguyên tử có xu hướng nhường, nhận hoặc góp chung electron để đạt tới cấu hình electron bền vững của nguyên tử khí hiếm gần nhất (thường là 8 electron ở lớp ngoài cùng, riêng heli là 2 electron).*
Do đó, số electron mà mỗi nguyên tử cần nhường, nhận hoặc góp chung để đạt cấu hình bền sẽ quy định số liên kết mà nguyên tử đó tạo ra, và chính điều này quyết định tỉ lệ kết hợp giữa các nguyên tử.
*Ví dụ minh hoạ:* Nguyên tử H cần thêm 1 electron, nguyên tử O cần thêm 2 electron để đạt octet, nên 1 nguyên tử O kết hợp với 2 nguyên tử H tạo thành phân tử nước (tỉ lệ ).
Kết luận: Tỉ lệ số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử được quyết định bởi xu hướng các nguyên tử đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm (quy tắc octet).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.