Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Hoạt động 1 trang 38 SGK Hoá học 10

Bài 6. Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm   Đã kiểm chéo

Đề bài

So sánh tính kim loại của sodium và magnesium

Chuẩn bị: kim loại Na; Mg; dung dịch phenolphthalein; nước; cốc thuỷ tinh.

Tiến hành:
– Lấy hai cốc thuỷ tinh, mỗi cốc có chứa khoảng 200 mL nước, nhỏ tiếp vài giọt dung dịch phenolphthalein.
– Cho một mẩu nhỏ Na vào cốc (1), một dây Mg vào cốc (2).

Lưu ý: Hầu hết các kim loại kiềm phản ứng với nước mãnh liệt, chỉ sử dụng các kim loại kiềm với lượng nhỏ; cần làm sạch bề mặt dây Mg trước khi cho vào cốc (2).

Quan sát hiện tượng và thực hiện yêu cầu sau:
1. Viết phương trình hoá học của các phản ứng.
2. So sánh mức độ phản ứng của sodium và magnesium với nước.

Lời giải

Hiện tượng quan sát được

- Cốc (1) chứa Na: mẩu Na phản ứng mãnh liệt với nước, nóng chảy thành giọt tròn chạy nhanh trên mặt nước, có khí thoát ra, dung dịch chuyển sang màu hồng.
- Cốc (2) chứa Mg: hầu như không thấy hiện tượng rõ rệt (Mg phản ứng rất chậm, không đáng kể với nước ở nhiệt độ thường), dung dịch gần như không đổi màu.

Màu hồng của phenolphthalein cho biết dung dịch có môi trường base, nghĩa là có hydroxide kim loại tạo thành.

a) Phương trình hoá học của các phản ứng

Cốc (1):

2Na+2H2O→2NaOH+H2↑2Na + 2H_2O \rightarrow 2NaOH + H_2\uparrow

Cốc (2):

Mg+2H2O→Mg(OH)2+H2↑Mg + 2H_2O \rightarrow Mg(OH)_2 + H_2\uparrow

(Mg chỉ phản ứng rất chậm, không đáng kể với nước ở nhiệt độ thường.)

b) So sánh mức độ phản ứng của sodium và magnesium với nước

- Sodium (Na) phản ứng mãnh liệt, nhanh, toả nhiều nhiệt và sinh khí H₂ ngay lập tức, làm dung dịch hoá hồng rõ.
- Magnesium (Mg) phản ứng rất chậm, hầu như không phản ứng với nước ở nhiệt độ thường.

⟹ Na phản ứng với nước mạnh hơn nhiều so với Mg. Vì phản ứng với nước thể hiện tính kim loại, nên tính kim loại của Na mạnh hơn tính kim loại của Mg.

Na và Mg cùng thuộc chu kì 3; Na ở nhóm IA, Mg ở nhóm IIA (Na đứng trước Mg). Kết quả này phù hợp với quy luật: trong một chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân (từ trái sang phải), tính kim loại của các nguyên tố giảm dần.

Đáp số

2Na+2H2O→2NaOH+H2↑2Na + 2H_2O \rightarrow 2NaOH + H_2\uparrow; Mg+2H2O→Mg(OH)2+H2↑Mg + 2H_2O \rightarrow Mg(OH)_2 + H_2\uparrowNa phản ứng mạnh hơn Mg ⟹ tính kim loại Na > Mg

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.