Giải Luyện tập 4 trang 24 SGK Giáo dục công dân 9

Gợi ý trả lời

a) Tình huống bạn H làm trọng tài

*Nhận xét về việc làm của bạn H:*

Việc làm của bạn H là thiếu khách quan và không công bằng. Với vai trò trọng tài, H phải điều hành trận đấu một cách vô tư, trung thực, dựa trên luật chơi. Nhưng vì chơi thân với đội trưởng đội 9A mà H đã cố tình bỏ qua lỗi việt vị của đội này, để cho tình cảm cá nhân chi phối việc phán xét, phân biệt đối xử giữa hai đội.

Hậu quả: cách làm đó gây thiệt thòi, bất lợi cho đội 9B (dẫn tới bàn thua), làm nảy sinh bất bình, khiến một số bạn đội 9B bỏ sân khi trận đấu chưa kết thúc; đồng thời làm mất đi tính trung thực, công bằng của trận đấu và làm mất lòng tin của mọi người đối với H.

*Bạn H cần làm gì để đảm bảo tính khách quan, công bằng:*

- Nhìn nhận, đánh giá và xử lí mọi tình huống đúng theo luật chơi và thực tế diễn ra trên sân, dựa vào sự thật chứ không theo cảm tính.
- Đối xử bình đẳng, vô tư với cả hai đội; không thiên vị, không phân biệt đối xử.
- Không để quan hệ cá nhân, tình cảm riêng (chơi thân với đội trưởng 9A) ảnh hưởng đến quyết định của mình.
- Giữ thái độ công tâm, trung thực, dũng cảm công nhận lỗi của đội mình quen biết khi họ phạm luật.

b) Giải đáp thắc mắc cho anh C về công bằng xã hội

Công bằng xã hội không có nghĩa là cào bằng, trả thu nhập giống hệt nhau cho tất cả mọi người, mà là đối xử bình đẳng, không thiên vị và phân phối theo lao động — tức là trả công tương xứng với năng suất, chất lượng, hiệu quả công việc, trình độ tay nghề và mức độ đóng góp của mỗi người.

Vì vậy, việc các lao động trong xưởng có thời gian lao động và độ vất vả như nhau nhưng mức thu nhập khác nhau chưa chắc đã là không công bằng. Nếu mỗi người có năng suất, chất lượng sản phẩm, tay nghề và mức độ đóng góp khác nhau thì được trả thu nhập khác nhau là hợp lí và công bằng: người làm ra nhiều sản phẩm tốt hơn, tay nghề cao hơn, đóng góp nhiều hơn thì được hưởng nhiều hơn.

Chỉ khi những người lao động có cùng năng suất, cùng chất lượng, cùng hiệu quả và mức độ đóng góp như nhau mà lại được trả thu nhập khác nhau thì đó mới là biểu hiện của sự không công bằng. Do đó, anh C nên xem xét lại năng suất, chất lượng và mức độ đóng góp của từng người trước khi kết luận là xưởng trả lương không công bằng.