Giải Luyện tập 1 trang 23 SGK Giáo dục công dân 9

Gợi ý trả lời

a) Nói có sách, mách có chứng.

→ Câu này nói về sự khách quan, công bằng.

Vì: Câu tục ngữ khuyên khi nói điều gì phải có căn cứ, bằng chứng rõ ràng, dựa trên sự thật chứ không nói bừa, nói theo cảm tính. Đó chính là biểu hiện của sự nhìn nhận, đánh giá sự việc một cách khách quan, đúng bản chất.

b) Yêu nhau củ ấu cũng tròn / Ghét nhau thì quả bồ hòn cũng méo.

→ Câu này nói về sự thiếu khách quan, công bằng.

Vì: Câu ca dao phản ánh cách đánh giá sự vật, con người dựa theo tình cảm yêu, ghét cá nhân: khi yêu thì cái gì cũng cho là tốt, là đẹp; khi ghét thì cái gì cũng chê bai. Cách nhìn nhận thiên lệch theo cảm xúc như vậy là không khách quan, không công bằng.

c) Nhất bên trọng nhất bên khinh.

→ Câu này nói về sự thiếu khách quan, công bằng.

Vì: Câu thành ngữ chỉ thái độ đối xử thiên vị, bên thì coi trọng, bên thì coi nhẹ, không đồng đều. Đây là biểu hiện của sự không công bằng trong cách cư xử, đánh giá.

d) Quân pháp bất vị thân.

→ Câu này nói về sự khách quan, công bằng.

Vì: Câu này có nghĩa phép nước (kỉ luật, pháp luật) không vì người thân mà nể nang, bao che; ai vi phạm đều bị xử lí như nhau. Đó là sự công bằng, nghiêm minh, không thiên vị.

e) Ăn cho đều, kêu cho sòng.

→ Câu này nói về sự khách quan, công bằng.

Vì: Câu tục ngữ khuyên việc chia sẻ, hưởng thụ phải đều nhau, rạch ròi, rõ ràng, không bên nhiều bên ít. Đó là biểu hiện của sự công bằng, phân minh.

g) Công ai nấy nhớ, tội ai nấy chịu.

→ Câu này nói về sự khách quan, công bằng.

Vì: Câu tục ngữ thể hiện quan niệm ai có công thì được ghi nhận, ai có lỗi thì phải chịu trách nhiệm về việc mình làm, không đổ lỗi hay giành công của người khác. Đó là cách nhìn nhận, đánh giá công bằng, đúng người đúng việc.

Kết luận:
- Nói về sự khách quan, công bằng: câu a, d, e, g.
- Nói về sự thiếu khách quan, công bằng: câu b, c.