Giải Bài 4 trang 49 SGK Giáo dục công dân 9

Gợi ý trả lời

### a) Tình huống của H và C

Nhận xét hành vi:

- Bạn H: Hành vi của H là đúng đắn, đáng khen. Khi biết bạn mình có ý định tụ tập cùng nhóm bạn xấu để gây gổ đánh nhau, H đã lo lắng và kịp thời can ngăn. Đây là biểu hiện của người biết tôn trọng, sống và làm việc theo pháp luật, đồng thời quan tâm, có trách nhiệm với bạn bè.

- Bạn C: Hành vi và suy nghĩ của C là sai trái, vi phạm pháp luật. Việc tụ tập gây gổ, đánh nhau là hành vi vi phạm pháp luật (gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích). Suy nghĩ "còn nhỏ nên đánh nhau cũng không bị xử phạt" là nhận thức sai lầm về trách nhiệm pháp lí. C đã 15 tuổi (từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi) nên vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lí: có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Dù chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm đầy đủ thì hành vi đánh nhau vẫn gây hậu quả xấu cho bản thân, gia đình và xã hội.

Tư vấn để phòng tránh vi phạm pháp luật:

- C cần từ bỏ ngay ý định tụ tập đánh nhau, không kết giao với nhóm bạn xấu; tự giác tìm hiểu để hiểu đúng về trách nhiệm pháp lí của mình.
- H nên tiếp tục kiên trì khuyên nhủ, phân tích cho C hiểu hậu quả; nếu C không nghe thì cần báo cho người lớn đáng tin cậy (cha mẹ, thầy cô giáo) hoặc cơ quan công an để kịp thời ngăn chặn.

###

b) Tình huống của A và Y

Nhận xét hành vi:

- Bạn A: Hành vi của A là thiếu cẩn trọng, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật. A nhận giao một gói đồ được bọc kín trong túi bóng màu đen mà không biết bên trong chứa gì, chỉ vì được trả tiền công. Gói đồ không rõ nguồn gốc, nội dung như vậy có thể là hàng cấm (ma tuý, hàng lậu…). Nếu vận chuyển, A có thể vô tình tiếp tay cho hành vi phạm pháp và phải gánh chịu hậu quả pháp lí.

- Bạn Y: Hành vi của Y là đúng, thể hiện sự cảnh giác. Y cảm thấy băn khoăn, nghi ngờ về nội dung gói đồ — đây là thái độ thận trọng, cần thiết để không bị lôi kéo vào việc làm sai trái.

Tư vấn để phòng tránh vi phạm pháp luật:

- A không nên nhận giao gói đồ khi chưa biết rõ bên trong là gì và nguồn gốc ra sao; cần hỏi rõ bà D về nội dung gói hàng, kiên quyết từ chối nếu không minh bạch, không vì món tiền công mà làm việc mạo hiểm.
- Y nên khuyên A từ chối, cùng nhau cảnh giác; nếu nghi ngờ đó là hàng cấm thì cần báo ngay cho người lớn hoặc cơ quan công an để xử lí kịp thời.