Giải Câu hỏi trang 39 SGK Giáo dục công dân 9
Đề bài
Em hãy quan sát các hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
a) Trong các hình ảnh trên, bạn nào có thói quen tiêu dùng tốt, bạn nào có thói quen tiêu dùng chưa tốt? Vì sao?
b) Theo em, thế nào là tiêu dùng thông minh?
c) Từ những hình ảnh trên, em hãy cho biết biểu hiện của người tiêu dùng thông minh và người tiêu dùng kém thông minh. Những hành vi tiêu dùng thông minh mang lại lợi ích gì?
Mô tả hình bằng lời
Hai hình minh hoạ:
Hình 1: Một bạn nam ngồi bên bàn học, tay bấm máy tính cầm tay, tay cầm tờ "Kế hoạch chi tiêu", bên cạnh có đèn bàn và sách. Lời thoại: "Mình sẽ thực hiện đúng kế hoạch chi tiêu để tiết kiệm tiền mua quà mừng thọ bà."
Hình 2: Hai bạn nữ mặc đồng phục ngồi trên ghế đá ở công viên, một bạn chỉ vào đôi giày của mình. Lời thoại: "Đôi giày này mình đã chọn mua của một thương hiệu có uy tín được nhiều người ưa thích." Trên trang có hai tranh minh hoạ (đánh số 3 và 4) nối tiếp loạt tranh từ trang trước:
- Tranh 3: Trong cửa hàng, người mẹ cầm bút nói với con: "Mẹ thấy loại bút này ở nhà còn nhiều sao con vẫn mua thêm?"; người con đáp: "Con thích dùng bút mới, mẹ ạ!" (một bạn khác đang thao tác trên máy tính).
- Tranh 4: Một bạn nữ ngồi trên ghế, cầm điện thoại hiển thị món trà sữa giảm giá 20%, suy nghĩ: "Thông tin giới thiệu món trà sữa mình thích có giá quá rẻ, phải đặt mua ngay."
(Câu hỏi còn tham chiếu cả các tranh ở trang trước.)
Gợi ý trả lời
a) Bạn nào có thói quen tiêu dùng tốt, bạn nào chưa tốt? Vì sao?
- Thói quen tiêu dùng tốt:
- Bạn nam ở Hình 1: lập và thực hiện đúng *kế hoạch chi tiêu*, biết tính toán (dùng máy tính), tiết kiệm tiền cho một mục đích ý nghĩa (mua quà mừng thọ bà). → Chi tiêu có kế hoạch, có mục tiêu.
- Bạn nữ ở Hình 2: chọn mua sản phẩm (đôi giày) của *thương hiệu có uy tín, được nhiều người tin dùng*. → Biết lựa chọn hàng hoá bảo đảm chất lượng, nguồn gốc rõ ràng.
- Thói quen tiêu dùng chưa tốt:
- Bạn nhỏ ở Tranh 3: ở nhà còn nhiều bút nhưng vẫn đòi mua bút mới chỉ vì *thích dùng đồ mới*. → Mua sắm theo sở thích, lãng phí, mua thứ không thật sự cần.
- Bạn nữ ở Tranh 4: thấy trà sữa *giảm giá 20%, giá quá rẻ* liền vội *đặt mua ngay*. → Chi tiêu theo cảm xúc, chạy theo khuyến mãi mà không cân nhắc nhu cầu thực sự và chưa kiểm chứng thông tin.
b) Thế nào là tiêu dùng thông minh?
Tiêu dùng thông minh là mua sắm có kế hoạch, tiết kiệm, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu, điều kiện của bản thân, gia đình. Người tiêu dùng thông minh biết cân nhắc trước khi mua, nắm bắt và kiểm chứng thông tin về hàng hoá (chất lượng, nguồn gốc, giá cả, thương hiệu uy tín), sử dụng sản phẩm an toàn, đúng cách; nhờ đó mang lại lợi ích cho chính mình, gia đình và xã hội.
c) Biểu hiện và lợi ích
*Biểu hiện của người tiêu dùng thông minh:*
- Chi tiêu có kế hoạch, có mục tiêu rõ ràng (như bạn ở Hình 1).
- Lựa chọn hàng hoá có chất lượng, nguồn gốc, thương hiệu uy tín (như bạn ở Hình 2).
- Mua đúng thứ mình cần, tránh lãng phí; tìm hiểu và kiểm chứng thông tin trước khi mua.
- Sử dụng sản phẩm, dịch vụ an toàn, đúng cách.
*Biểu hiện của người tiêu dùng kém thông minh:*
- Mua sắm theo sở thích, mua thứ không cần thiết trong khi đồ cũ còn dùng được (Tranh 3).
- Chi tiêu theo cảm xúc, chạy theo giảm giá, khuyến mãi; vội vàng mua mà không cân nhắc nhu cầu và chưa kiểm chứng thông tin (Tranh 4).
- Không có kế hoạch chi tiêu, dễ lãng phí tiền bạc.
*Lợi ích của hành vi tiêu dùng thông minh:*
- Tiết kiệm được thời gian, công sức và tiền bạc.
- Mua được hàng hoá có chất lượng, bảo đảm an toàn, phù hợp nhu cầu.
- Thực hiện được kế hoạch, mục tiêu chi tiêu; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của bản thân, gia đình.
- Góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.