Giải Câu hỏi trang 28 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

Phân tích ảnh hưởng của sự phân hoá đa dạng thiên nhiên đến phát triển kinh tế – xã hội

Thiên nhiên nước ta phân hoá đa dạng theo chiều Bắc – Nam, theo Đông – Tây (từ biển vào đất liền) và theo độ cao, tạo nên nhiều kiểu cảnh quan, nhiều miền tự nhiên khác nhau. Sự phân hoá đó vừa tạo ra những thuận lợi, vừa đặt ra không ít khó khăn cho phát triển kinh tế – xã hội.

a) Thuận lợi

- Tạo cơ cấu sản phẩm nông nghiệp đa dạng: sự phân hoá thiên nhiên cho phép nước ta phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới với nhiều loại cây trồng, vật nuôi khác nhau; đồng thời ở các vùng núi cao, khu vực có mùa đông lạnh (Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ) còn phát triển được các sản phẩm cận nhiệt và ôn đới (rau, hoa, cây dược liệu, cây ăn quả ôn đới…). Nhờ đó, cơ cấu mùa vụ và cây trồng, vật nuôi phong phú, cho phép đa dạng hoá sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế.
- Là cơ sở hình thành các vùng kinh tế, vùng chuyên canh khác nhau: mỗi miền, mỗi vùng có thế mạnh tự nhiên riêng (đồng bằng – cây lương thực, thực phẩm; trung du, miền núi – cây công nghiệp lâu năm, chăn nuôi gia súc lớn, lâm nghiệp; vùng biển, ven biển – thuỷ sản, muối, du lịch…), tạo điều kiện phân công lao động theo lãnh thổ và hình thành các vùng chuyên môn hoá sản xuất.
- Phát triển nhiều ngành kinh tế: sự đa dạng về địa hình, khí hậu, sinh vật, khoáng sản… là điều kiện phát triển tổng hợp nhiều ngành như nông – lâm – thuỷ sản, công nghiệp khai khoáng, năng lượng, và đặc biệt là du lịch (du lịch biển, du lịch núi, du lịch sinh thái ở các vùng khí hậu mát mẻ như Sa Pa, Đà Lạt, Tam Đảo, Bà Nà…).
- Thuận lợi cho giao lưu, phát triển kinh tế – xã hội giữa các vùng: sự khác biệt về sản phẩm giữa các vùng thúc đẩy trao đổi hàng hoá, hình thành các luồng vận chuyển, góp phần phát triển thương mại, dịch vụ và tăng cường liên kết vùng.

b) Khó khăn

- Thiên nhiên phân hoá đa dạng, phức tạp làm cho việc khai thác, quản lí và tổ chức sản xuất ở mỗi vùng phải có phương thức riêng, đòi hỏi đầu tư lớn và trình độ tổ chức phù hợp với từng điều kiện tự nhiên.
- Sự phân hoá của khí hậu, thời tiết theo mùa và theo vùng kéo theo thiên tai và diễn biến thất thường khác nhau (bão, lũ, hạn hán, rét đậm rét hại, sương muối ở miền núi…), gây khó khăn, rủi ro cho sản xuất và đời sống.
- Tính mùa vụ và sự khác biệt lớn giữa các vùng gây khó khăn trong việc xây dựng cơ cấu kinh tế thống nhất, trong phân bố dân cư, lao động và đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ trên cả nước.

Kết luận: Sự phân hoá đa dạng của thiên nhiên là một thế mạnh quan trọng, tạo cơ sở để nước ta phát triển nền kinh tế đa dạng, hình thành các vùng chuyên môn hoá và phát triển nhiều ngành; song cũng đặt ra yêu cầu phải khai thác hợp lí, phù hợp với đặc điểm từng vùng và chủ động phòng chống thiên tai để phát triển kinh tế – xã hội bền vững.