Giải Câu hỏi trang 139 SGK Địa lí 12
Đề bài
Dựa vào thông tin mục 6 và hình 28.2, hãy:
- Trình bày sự phát triển và phân bố cây công nghiệp lâu năm ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Nam Trung Bộ).
- Nêu định hướng phát triển cây công nghiệp lâu năm của vùng.
Bản đồ "Một số ngành kinh tế vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Nam Trung Bộ) năm 2024", thể hiện lãnh thổ kéo dài theo hướng bắc – nam, phía bắc giáp Bắc Trung Bộ, phía tây giáp Lào và Cam-pu-chia, phía nam giáp Đông Nam Bộ, phía đông là Biển Đông (có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa). Vùng gồm các tỉnh/thành: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà và Lâm Đồng. Bản đồ dùng nền màu để phân loại hiện trạng sử dụng đất và phân bố sản xuất, cùng các kí hiệu điểm cho các ngành kinh tế.
Chú giải về lớp phủ đất (quan trọng cho lâm nghiệp):
- Màu xanh lá đậm – Vùng rừng: chiếm diện tích lớn nhất, bao phủ gần như toàn bộ phần phía tây của vùng, tập trung dày đặc ở Tây Nguyên (Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng) và dọc dải Trường Sơn giáp biên giới Lào – Cam-pu-chia; đây là địa bàn trọng điểm của rừng tự nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn và rừng đặc dụng (các vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển).
- Màu xanh lá nhạt – Vùng nông lâm kết hợp: phân bố xen kẽ ở vùng chuyển tiếp giữa cao nguyên và đồng bằng, bao quanh các khối rừng ở Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng và phần đồi núi phía tây các tỉnh ven biển (Quảng Ngãi, Khánh Hoà).
- Màu cam – Vùng trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả: tập trung trên các cao nguyên Tây Nguyên.
- Màu vàng nhạt – Vùng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hàng năm: chạy thành dải hẹp dọc đồng bằng ven biển phía đông.
Như vậy, về mặt phân bố, rừng và đất lâm nghiệp (vùng rừng + vùng nông lâm kết hợp) chiếm phần lớn diện tích vùng, nhất là ở khu vực Tây Nguyên và miền núi phía tây – là cơ sở để phát triển khai thác, chế biến gỗ – lâm sản, trồng rừng, khoanh nuôi và bảo vệ rừng.
Các kí hiệu kinh tế khác trên bản đồ (bổ trợ): khai thác hải sản và nuôi trồng hải sản ở vùng biển ven bờ; các điểm khai thác khoáng sản (dầu thô, khí tự nhiên, bô-xít ở Lâm Đồng – Tân Rai, Nhân Cơ, ti-tan, cát thuỷ tinh, muối ở Sa Huỳnh, Cà Ná, Hòn Khói); nhà máy thuỷ điện (Ialy, Sê San 3, Sê San 4, Buôn Kuốp, Buôn Tua Srah, Srêpôk 3, Sông Hinh, Sông Ba Hạ, Đồng Nai 3, Đồng Nai 4,…); điểm du lịch; khu kinh tế cửa khẩu; các loại cây công nghiệp (cà phê, cao su, điều, hồ tiêu, chè). Hệ thống giao thông gồm cảng hàng không quốc tế (Đà Nẵng, Cam Ranh, Liên Khương), cảng hàng không nội địa (Chu Lai, Pleiku, Phù Cát,…), các cảng biển (Đà Nẵng, Dung Quất, Quy Nhơn, Vân Phong,…), đường biển, đường sắt, đường cao tốc và đường ô tô. Bản đồ có tỉ lệ thước đo 0 – 50 – 100 km và lưới kinh – vĩ tuyến từ khoảng 10°B đến 16°B, 108°Đ đến 112°Đ.
Bổ sung (Claude soi trực tiếp ảnh trang in 134 ngày 18/11/2026):
- Khai thác dầu thô ngoài khơi phía nam vùng: các mỏ Sư Tử Đen, Sư Tử Trắng, Hồng Ngọc.
- Cảng hàng không nội địa còn có Buôn Ma Thuột; Đà Nẵng và Cam Ranh mang kí hiệu cảng hàng không quốc tế.
- Muối còn có Tuyết Diêm và Phương Cựu ngoài Sa Huỳnh, Hòn Khói, Cà Ná.
- Thuỷ điện đọc được trên bản đồ: Sông Bung 4, Đắk Mi 4, Plei Krông, Ialy, Sê San 3, Sê San 3A, Sê San 4, An Khê – Ka Nak, Sông Ba Hạ, Sông Hinh, Buôn Tua Srah, Buôn Kuốp, Srêpôk 3, Đrây H'linh, Đồng Nai 3, Đồng Nai 5, Đa Nhim, Đại Ninh, Hàm Thuận, Đa Mi.
- Điểm du lịch ven biển và hải đảo: Cù Lao Chàm, phố cổ Hội An, đảo Lý Sơn, Mỹ Khê, mũi Đại Lãnh, Mũi Né, đảo Phú Quý.
- Các tuyến đường biển vẽ trên bản đồ: Đà Nẵng – đảo Hoàng Sa, Hải Phòng – Ma-ni-la, Đà Nẵng – TP. Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh – Hồng Công, TP. Hồ Chí Minh – Vla-đi-vô-xtốc, Cam Ranh – đảo Trường Sa.
Gợi ý trả lời
## a) Sự phát triển và phân bố cây công nghiệp lâu năm
Điều kiện phát triển (thế mạnh nổi bật):
- Vùng (phần Nam Trung Bộ, gồm Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Lâm Đồng) có các cao nguyên badan rộng lớn ở Tây Nguyên (Kon Tum, Pleiku, Đắk Lắk, Mơ Nông, Lâm Viên, Di Linh) với tầng đất dày, màu mỡ.
- Khí hậu cận xích đạo nóng ẩm, có sự phân hoá theo độ cao: vùng thấp thích hợp cây nhiệt đới (cà phê vối, cao su, hồ tiêu, điều), vùng cao mát mẻ thích hợp cây cận nhiệt (cà phê chè, chè).
Sự phát triển:
- Cây công nghiệp lâu năm là thế mạnh hàng đầu, giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của vùng; diện tích và sản lượng lớn, nhiều loại chiếm tỉ trọng cao so với cả nước.
- Đã hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn, sản xuất theo hướng hàng hoá, gắn với công nghiệp chế biến và xuất khẩu (nhất là cà phê).
Phân bố (theo hình 28.2 – màu cam: vùng trồng cây công nghiệp lâu năm tập trung trên các cao nguyên Tây Nguyên):
- Cà phê: cây trồng chủ lực, diện tích lớn nhất, tập trung ở Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng (Buôn Ma Thuột nổi tiếng).
- Cao su: phân bố ở Gia Lai, Đắk Lắk.
- Hồ tiêu: Gia Lai, Đắk Lắk.
- Điều: các vùng đồi thấp, tiêu biểu ở Gia Lai.
- Chè: trồng nhiều ở Lâm Đồng (cao nguyên Lâm Viên, Di Linh có khí hậu mát mẻ).
##
b) Định hướng phát triển cây công nghiệp lâu năm
- Ổn định diện tích hợp lí, tránh mở rộng ồ ạt; tập trung thâm canh, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.
- Phát triển các vùng chuyên canh quy mô lớn gắn với công nghiệp chế biến sâu, hình thành chuỗi liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ.
- Đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, giống mới, sản xuất theo tiêu chuẩn sạch, hữu cơ, nông nghiệp bền vững; xây dựng thương hiệu (cà phê Buôn Ma Thuột) và mở rộng thị trường xuất khẩu.
- Sử dụng hợp lí tài nguyên đất, nước, phát triển thuỷ lợi, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường, chống thoái hoá đất và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.