Sách giáo khoa Địa lí 12

Giải Câu hỏi trang 138 SGK Địa lí 12

Bài 28. Phát triển kinh tế vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Nam Trung Bộ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin mục 5 và hình 28.2, hãy:
– Trình bày hiện trạng phát triển và phân bố thuỷ điện ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Nam Trung Bộ).
– Nêu định hướng phát triển thuỷ điện của vùng.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 138 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bản đồ "Một số ngành kinh tế vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Nam Trung Bộ) năm 2024", thể hiện lãnh thổ kéo dài theo hướng bắc – nam, phía bắc giáp Bắc Trung Bộ, phía tây giáp Lào và Cam-pu-chia, phía nam giáp Đông Nam Bộ, phía đông là Biển Đông (có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa). Vùng gồm các tỉnh/thành: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà và Lâm Đồng. Bản đồ dùng nền màu để phân loại hiện trạng sử dụng đất và phân bố sản xuất, cùng các kí hiệu điểm cho các ngành kinh tế.

Chú giải về lớp phủ đất (quan trọng cho lâm nghiệp):
- Màu xanh lá đậm – Vùng rừng: chiếm diện tích lớn nhất, bao phủ gần như toàn bộ phần phía tây của vùng, tập trung dày đặc ở Tây Nguyên (Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng) và dọc dải Trường Sơn giáp biên giới Lào – Cam-pu-chia; đây là địa bàn trọng điểm của rừng tự nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn và rừng đặc dụng (các vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển).
- Màu xanh lá nhạt – Vùng nông lâm kết hợp: phân bố xen kẽ ở vùng chuyển tiếp giữa cao nguyên và đồng bằng, bao quanh các khối rừng ở Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng và phần đồi núi phía tây các tỉnh ven biển (Quảng Ngãi, Khánh Hoà).
- Màu cam – Vùng trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả: tập trung trên các cao nguyên Tây Nguyên.
- Màu vàng nhạt – Vùng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hàng năm: chạy thành dải hẹp dọc đồng bằng ven biển phía đông.

Như vậy, về mặt phân bố, rừng và đất lâm nghiệp (vùng rừng + vùng nông lâm kết hợp) chiếm phần lớn diện tích vùng, nhất là ở khu vực Tây Nguyên và miền núi phía tây – là cơ sở để phát triển khai thác, chế biến gỗ – lâm sản, trồng rừng, khoanh nuôi và bảo vệ rừng.

Các kí hiệu kinh tế khác trên bản đồ (bổ trợ): khai thác hải sản và nuôi trồng hải sản ở vùng biển ven bờ; các điểm khai thác khoáng sản (dầu thô, khí tự nhiên, bô-xít ở Lâm Đồng – Tân Rai, Nhân Cơ, ti-tan, cát thuỷ tinh, muối ở Sa Huỳnh, Cà Ná, Hòn Khói); nhà máy thuỷ điện (Ialy, Sê San 3, Sê San 4, Buôn Kuốp, Buôn Tua Srah, Srêpôk 3, Sông Hinh, Sông Ba Hạ, Đồng Nai 3, Đồng Nai 4,…); điểm du lịch; khu kinh tế cửa khẩu; các loại cây công nghiệp (cà phê, cao su, điều, hồ tiêu, chè). Hệ thống giao thông gồm cảng hàng không quốc tế (Đà Nẵng, Cam Ranh, Liên Khương), cảng hàng không nội địa (Chu Lai, Pleiku, Phù Cát,…), các cảng biển (Đà Nẵng, Dung Quất, Quy Nhơn, Vân Phong,…), đường biển, đường sắt, đường cao tốc và đường ô tô. Bản đồ có tỉ lệ thước đo 0 – 50 – 100 km và lưới kinh – vĩ tuyến từ khoảng 10°B đến 16°B, 108°Đ đến 112°Đ.

Bổ sung (Claude soi trực tiếp ảnh trang in 134 ngày 18/11/2026):
- Khai thác dầu thô ngoài khơi phía nam vùng: các mỏ Sư Tử Đen, Sư Tử Trắng, Hồng Ngọc.
- Cảng hàng không nội địa còn có Buôn Ma Thuột; Đà Nẵng và Cam Ranh mang kí hiệu cảng hàng không quốc tế.
- Muối còn có Tuyết Diêm và Phương Cựu ngoài Sa Huỳnh, Hòn Khói, Cà Ná.
- Thuỷ điện đọc được trên bản đồ: Sông Bung 4, Đắk Mi 4, Plei Krông, Ialy, Sê San 3, Sê San 3A, Sê San 4, An Khê – Ka Nak, Sông Ba Hạ, Sông Hinh, Buôn Tua Srah, Buôn Kuốp, Srêpôk 3, Đrây H'linh, Đồng Nai 3, Đồng Nai 5, Đa Nhim, Đại Ninh, Hàm Thuận, Đa Mi.
- Điểm du lịch ven biển và hải đảo: Cù Lao Chàm, phố cổ Hội An, đảo Lý Sơn, Mỹ Khê, mũi Đại Lãnh, Mũi Né, đảo Phú Quý.
- Các tuyến đường biển vẽ trên bản đồ: Đà Nẵng – đảo Hoàng Sa, Hải Phòng – Ma-ni-la, Đà Nẵng – TP. Hồ Chí Minh, TP. Hồ Chí Minh – Hồng Công, TP. Hồ Chí Minh – Vla-đi-vô-xtốc, Cam Ranh – đảo Trường Sa.

Gợi ý trả lời

Mở đầu: Dựa vào thông tin mục 5 (SGK) và hình 28.2 (Bản đồ một số ngành kinh tế vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên năm 2024), ta thấy vùng có địa hình cao, nhiều sông lớn chảy trên các cao nguyên và vùng núi, tạo tiềm năng thuỷ điện rất lớn. Bài giải trình bày theo hai ý:

### a) Hiện trạng phát triển và phân bố thuỷ điện

– Về phát triển:
- Vùng có tiềm năng thuỷ điện lớn nhờ địa hình cao, dốc, nhiều sông có trữ năng lớn (hệ thống sông Sê San, Srêpôk ở Tây Nguyên; sông Ba (Đà Rằng), sông Vu Gia – Thu Bồn, sông Đồng Nai...). Đây là một trong những địa bàn trọng điểm phát triển thuỷ điện của cả nước.
- Nhiều nhà máy thuỷ điện công suất lớn đã được xây dựng và đưa vào vận hành, cung cấp điện cho vùng và hoà vào mạng lưới điện quốc gia; thuỷ điện kết hợp cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt và điều tiết lũ.

– Về phân bố: Các nhà máy thuỷ điện phân bố chủ yếu ở khu vực Tây Nguyên và vùng núi phía tây các tỉnh ven biển – nơi có sông lớn và độ dốc địa hình cao:
- Trên hệ thống sông Sê San: Plei Krông, Ialy, Sê San 3, Sê San 3A, Sê San 4 (Gia Lai, Kon Tum cũ nay thuộc Gia Lai).
- Trên hệ thống sông Srêpôk: Buôn Tua Srah, Buôn Kuốp, Srêpôk 3, Đrây H'linh (Đắk Lắk).
- Trên sông Ba: An Khê – Ka Nak, Sông Ba Hạ, Sông Hinh.
- Vùng núi phía tây các tỉnh ven biển và Lâm Đồng: Sông Bung 4, Đắk Mi 4 (thượng nguồn Vu Gia – Thu Bồn), Đồng Nai 3, Đồng Nai 5, Đa Nhim, Đại Ninh, Hàm Thuận, Đa Mi.
→ Như vậy, thuỷ điện tập trung dày đặc ở Tây Nguyên (trên các sông Sê San, Srêpôk, sông Ba) và rải dọc miền núi phía tây của vùng, gắn với các bậc thang thuỷ điện trên cùng một dòng sông.

###

b) Định hướng phát triển thuỷ điện của vùng

- Tiếp tục khai thác hợp lí, có hiệu quả tiềm năng thuỷ điện; chú trọng phát triển các nhà máy thuỷ điện vừa và nhỏ bên cạnh các công trình lớn đã có.
- Phát triển thuỷ điện theo hướng kết hợp đa mục tiêu: phát điện gắn với thuỷ lợi, cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt, điều tiết lũ về mùa mưa và chống hạn về mùa khô.
- Khai thác thuỷ điện phải đi đôi với bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng đầu nguồn, bảo đảm dòng chảy tối thiểu cho hạ lưu và hạn chế tác động đến sinh thái, dân cư.
- Phát triển thuỷ điện gắn với các nguồn năng lượng tái tạo khác (điện gió, điện mặt trời) mà vùng có thế mạnh, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.