Giải Câu hỏi trang 73 SGK Địa lí 12

Gợi ý trả lời

a) Trình bày sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành

Cơ cấu công nghiệp theo ngành được thể hiện ở tỉ trọng giá trị sản xuất của từng ngành (hoặc nhóm ngành) trong toàn bộ hệ thống các ngành công nghiệp. Công nghiệp nước ta gồm 3 nhóm ngành:
- Công nghiệp khai khoáng.
- Công nghiệp chế biến, chế tạo.
- Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí; cung cấp nước, hoạt động quản lí và xử lí rác thải, nước thải.

Cơ cấu công nghiệp theo ngành của nước ta đang chuyển dịch rõ rệt theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa:
- Tăng tỉ trọng nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo — đây là nhóm ngành chiếm tỉ trọng cao nhất và giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp.
- Giảm tỉ trọng nhóm ngành công nghiệp khai khoáng.
- Nhóm ngành sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước và xử lí rác thải, nước thải chiếm tỉ trọng nhỏ và tương đối ổn định (biến động không lớn).

Ngoài ra, trong nội bộ từng ngành cũng có sự chuyển dịch: tăng tỉ trọng các sản phẩm có hàm lượng khoa học - công nghệ và giá trị gia tăng cao, giảm tỉ trọng các sản phẩm chất lượng thấp, sử dụng nhiều tài nguyên và lao động giản đơn.

b) Giải thích sự chuyển dịch

- Sự chuyển dịch trên là phù hợp với đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xu hướng chung của thế giới, nhằm nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền công nghiệp.
- Nhóm ngành chế biến, chế tạo tăng tỉ trọng do: thu hút được nhiều vốn đầu tư (đặc biệt là đầu tư nước ngoài), tạo ra giá trị gia tăng lớn, đóng góp chủ yếu vào giá trị sản xuất và xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và ứng dụng thành tựu khoa học - công nghệ.
- Nhóm ngành khai khoáng giảm tỉ trọng do: thực hiện chính sách hạn chế khai thác và xuất khẩu khoáng sản thô, nhằm bảo vệ tài nguyên, bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển bền vững.
- Nhóm ngành sản xuất, phân phối điện, nước... ổn định vì chủ yếu phục vụ nhu cầu sản xuất và sinh hoạt trong nước, tăng trưởng đều theo sự phát triển kinh tế - xã hội.