Sách giáo khoa Địa lí 10

Giải Vận dụng trang 23 SGK Địa lí 10

Bài 6. Thạch quyển. Thuyết kiến tạo mảng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm hiểu về các vùng núi trẻ Hi-ma-lay-a, An-đét (vị trí, đặc điểm, sự hình thành,...).

Gợi ý trả lời

Vận dụng (trang 24): Tìm hiểu về các vùng núi trẻ Hi-ma-lay-a và An-đét (vị trí, đặc điểm, sự hình thành).

Vận dụng nội dung bài học về thuyết kiến tạo mảng (các mảng kiến tạo dịch chuyển, xô vào hoặc tách xa nhau tạo nên các dạng địa hình lớn), có thể tìm hiểu và trình bày như sau:

a) Dãy núi trẻ Hi-ma-lay-a (Himalaya)

- *Vị trí:* Nằm ở khu vực Nam Á, kéo dài theo hướng tây bắc – đông nam, thuộc ranh giới giữa các quốc gia Ấn Độ, Nê-pan, Bu-tan, Trung Quốc (Tây Tạng)... Đây là nơi tiếp giáp giữa mảng Ấn Độ – Ô-xtrây-li-a và mảng Âu – Á.
- *Đặc điểm:* Là dãy núi cao, đồ sộ và hùng vĩ bậc nhất thế giới, có đỉnh Ê-vơ-rét (Everest) cao khoảng 8 848 m – đỉnh núi cao nhất Trái Đất. Núi còn trẻ nên sườn dốc, đỉnh nhọn, địa hình hiểm trở; khu vực này vẫn thường xuyên có động đất.
- *Sự hình thành:* Mảng Ấn Độ – Ô-xtrây-li-a dịch chuyển lên phía bắc, xô húc (hội tụ) vào mảng Âu – Á. Hai mảng lục địa xô vào nhau làm các lớp đất đá bị dồn ép, uốn nếp và nâng lên, hình thành nên dãy núi trẻ Hi-ma-lay-a. Quá trình này vẫn đang tiếp diễn nên dãy núi tiếp tục được nâng cao.

b) Dãy núi trẻ An-đét (Andes)

- *Vị trí:* Nằm dọc rìa phía tây của lục địa Nam Mĩ, chạy theo hướng bắc – nam, ven bờ Thái Bình Dương (qua các nước Vê-nê-xu-ê-la, Cô-lôm-bi-a, Ê-cu-a-đo, Pê-ru, Bô-li-vi-a, Chi-lê, Ác-hen-ti-na). Đây là nơi tiếp xúc giữa mảng Na-xca (Thái Bình Dương) và mảng Nam Mĩ.
- *Đặc điểm:* Là dãy núi trẻ cao và dài nhất thế giới (dài khoảng 9 000 km), đỉnh cao nhất là A-côn-ca-goa khoảng 6 961 m. Dọc theo dãy núi có nhiều núi lửa và thường xuyên xảy ra động đất.
- *Sự hình thành:* Mảng đại dương Na-xca dịch chuyển xô húc vào mảng lục địa Nam Mĩ. Vì mảng đại dương có vỏ nặng hơn nên chìm (hút chìm) xuống dưới mảng lục địa, làm rìa lục địa bị nén ép, uốn nếp nâng lên tạo thành dãy núi An-đét; đồng thời vật chất nóng chảy phun trào tạo nên nhiều núi lửa và gây động đất.

Kết luận: Cả Hi-ma-lay-a và An-đét đều là những vùng núi trẻ, được hình thành ở nơi hai mảng kiến tạo xô vào nhau (ranh giới hội tụ). Điểm khác nhau: Hi-ma-lay-a hình thành do hai mảng lục địa xô húc, còn An-đét hình thành do mảng đại dương hút chìm dưới mảng lục địa – đúng như nội dung thuyết kiến tạo mảng đã học.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.