Giải Khám phá trang 129 SGK Công nghệ 12
Đề bài
Quan sát Hình 25.3, mô tả các bước phát hiện virus gây bệnh đốm trắng trên tôm bằng kĩ thuật PCR.
Hình 25.3. Các bước phát hiện virus gây bệnh đốm trắng trên tôm bằng kĩ thuật PCR. Sơ đồ gồm các bước nối tiếp nhau bằng mũi tên từ trên xuống: (1) Thu mẫu tôm (hình mấy con tôm); (2) Tách chiết mẫu, thu được đoạn DNA/gene đích (ống nghiệm nhỏ và một đoạn chuỗi DNA); (3) Chạy PCR trên máy luân nhiệt (máy PCR), đoạn gene đích được nhân bản thành nhiều bản sao (nhiều chuỗi DNA); (4) Điện di sản phẩm PCR trên gel (bồn điện di) và đọc kết quả qua các vạch băng sáng trên bản gel (ảnh gel có thang kích thước 900, 600 bp cùng các vạch băng).
Gợi ý trả lời
Mô tả các bước phát hiện virus gây bệnh đốm trắng (WSSV) trên tôm bằng kĩ thuật PCR (theo Hình 25.3):
a) Bước 1 – Thu mẫu tôm:
Thu mẫu tôm nghi nhiễm bệnh (tôm có dấu hiệu bệnh hoặc tôm trong vùng cần kiểm tra) để làm nguyên liệu xét nghiệm.
b) Bước 2 – Tách chiết mẫu:
Từ mẫu tôm, tiến hành tách chiết để thu được DNA, trong đó có đoạn gene đích (DNA đặc trưng của virus gây bệnh đốm trắng) dùng làm khuôn cho phản ứng.
c) Bước 3 – Chạy PCR (nhân bản gene đích):
Đưa mẫu DNA vào máy luân nhiệt (máy PCR). Nhờ các chu kì nhiệt lặp lại, đoạn gene đích của virus được nhân bản (khuếch đại) thành rất nhiều bản sao giống nhau. Nếu trong mẫu có virus, đoạn gene đích sẽ được nhân lên với số lượng lớn.
d) Bước 4 – Điện di và đọc kết quả:
Sản phẩm PCR được điện di trên gel. Dựa vào thang kích thước chuẩn (ví dụ các vạch 900 bp, 600 bp), đọc kết quả qua vị trí các vạch băng sáng trên bản gel:
- Nếu xuất hiện vạch băng có kích thước đúng bằng kích thước đoạn gene đặc trưng của virus đốm trắng → mẫu tôm dương tính (có nhiễm virus).
- Nếu không xuất hiện vạch băng đặc trưng đó → mẫu tôm âm tính (không phát hiện virus).
Kết luận: Quy trình gồm 4 bước nối tiếp: *Thu mẫu tôm → Tách chiết thu DNA (gene đích) → Chạy PCR nhân bản gene đích → Điện di sản phẩm trên gel và đọc kết quả qua các vạch băng.*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.